Choroba Browna

Choroba Browna to rzadka wrodzona lub nabyta choroba okulistyczna, dotycząca ograniczenia ruchomości gałki ocznej — szczególnie przy patrzeniu do góry i w stronę nosa.

Zespół Browna to zaburzenie czynności mięśnia skośnego górnego oka, a dokładniej — jego ścięgna i bloczka, przez który przechodzi. Dochodzi do mechanicznego ograniczenia ślizgu ścięgna, co powoduje zaburzenie ruchu oka ku górze przy spojrzeniu do wewnątrz.

Rodzaje

Wrodzony zespół Browna – najczęstszy, objawia się od urodzenia, przyczyna nie jest w pełni znana (często brak zmian w badaniach obrazowych),

Nabyty zespół Browna – może być wynikiem:

• urazu,
• zapalenia (np. zapalenie zatok przynosowych),
• chorób reumatycznych (np. RZS),
• powikłań po operacjach oczu lub zatok.

Objawy

• Ograniczenie ruchomości oka — szczególnie przy spojrzeniu w górę i do wewnątrz (ku nosowi),
• Uczucie "ciągnięcia" gałki ocznej,
• Pojawienie się dwojenia (diplopia) przy patrzeniu w określonych kierunkach,
• Niekiedy pochylenie głowy w stronę kompensacyjną (żeby unikać dwojenia),
• Brak wyraźnego zeza w pozycji pierwotnej (prosto przed siebie).

Diagnostyka

• Badanie okulistyczne (testy ruchomości gałek ocznych),
• Test siłowego ruszania gałki ocznej (tzw. forced duction test) — pozwala odróżnić zespół Browna od porażenia nerwu,
• Badania obrazowe (USG, rezonans) — zwłaszcza w przypadkach nabytych.

Leczenie

• Wrodzona postać często nie wymaga leczenia, jeśli objawy są łagodne i nie występuje diplopia,
• Leczenie operacyjne — w przypadku wyraźnych ograniczeń ruchu, zezów, dwojenia lub nieprawidłowego ustawienia głowy,
• Leczenie przyczynowe — w nabytych przypadkach (np. leki przeciwzapalne w zapaleniu, leczenie choroby podstawowej),
• Obserwacja — w niektórych przypadkach dochodzi do samoistnej poprawy.

Rokowanie

• W postaci wrodzonej stabilne — objawy utrzymują się, ale nie postępują,
• W nabytej – zależne od przyczyny, przy skutecznym leczeniu możliwa poprawa lub całkowite ustąpienie objawów.