Tagi:
zanik mięśni osłabienie mięśni kończyny glukoza glukometr cukrzyca
Zespół Brunsa-Garlanda to rzadka postać cukrzycowej neuropatii obwodowej, obejmująca głównie splot lędźwiowo-krzyżowy. Choroba powoduje bolesne osłabienie i zanik mięśni kończyn dolnych, zwłaszcza uda. Dotyczy najczęściej osób starszych z cukrzycą typu 2, często z niewyrównaną glikemią.
Przyczyny
  • Uważa się, że przyczyną jest niedokrwienie nerwów wywołane mikroangiopatią cukrzycową i procesami zapalnymi (naczyniowozapalna neuropatia).
  • Choroba występuje prawie wyłącznie u osób z cukrzycą, zwłaszcza długo trwającą i źle kontrolowaną.
Objawy
  • Ostry, jednostronny lub asymetryczny ból biodra, pośladka, uda (często bardzo silny, palący).
  • Po kilku dniach do tygodni pojawia się osłabienie i zanik mięśni uda (często czworogłowego).
  • Trudności z chodzeniem, wstawaniem z krzesła, podnoszeniem nogi.
  • Z czasem może dojść do zajęcia obu kończyn (postać obustronna).
  • Możliwe spadki masy ciała i wyniszczenie (w ciężkich przypadkach).
Diagnozowanie
  • Wywiad i badanie neurologiczne – stwierdzenie bólu, niedowładu i zaniku mięśni.
  • EMG (elektromiografia) – cechy odnerwienia mięśni i uszkodzenia nerwów splotu lędźwiowo-krzyżowego.
  • MRI lub TK – wykluczenie innych przyczyn (np. guzów, przepuklin krążków).
  • Badania krwi – w tym poziom glikemii, hemoglobiny glikowanej (HbA1c).
Leczenie
  • Leczenie przyczynowe:
    • intensywna kontrola cukrzycy (dieta, insulina lub doustne leki przeciwcukrzycowe),
    • w niektórych przypadkach: immunosupresja (np. steroidy) – przy podejrzeniu komponenty zapalnej.
  • Leczenie objawowe:
    • leki przeciwbólowe (trójpierścieniowe, gabapentyna, pregabalina),
    • fizjoterapia i rehabilitacja – wzmacnianie osłabionych mięśni,
    • suplementacja (wit. B1, B6, B12 – przy niedoborach).
Powikłania
  • Utrzymujące się osłabienie kończyny dolnej.
  • Trwały ból neuropatyczny.
  • Zanik mięśni i wtórne zaburzenia chodu.
  • Rzadziej – zajęcie obu nóg i upośledzenie samodzielności.
Występowanie
  • Rzadka postać neuropatii cukrzycowej – szacunkowo u 1%–3% chorych na cukrzycę.
  • Głównie u starszych mężczyzn z cukrzycą typu 2.
  • Częściej w przypadkach długo trwającej, źle kontrolowanej cukrzycy.
Ciekawostki
  • Nazwa pochodzi od lekarzy, którzy jako pierwsi opisali przypadki w połowie XX wieku.
  • Wbrew nazwie, choroba nie dotyczy bezpośrednio mózgu ani rdzenia, lecz splotu nerwowego w obrębie miednicy.
  • U wielu pacjentów objawy mogą ustępować samoistnie w ciągu 6–18 miesięcy, choć powrót do pełnej sprawności bywa niepełny.