Gorączka jest naturalną odpowiedzią organizmu na atak wirusów czy bakterii. Jest jedną z form obrony i walki z patogenami. Jej funkcje są więc jak najbardziej potrzebne aby organizm mógł uporać się z chorobą. Uruchamiane mechanizmy obronne takie jak  wytwarzanie przeciwciał ulegają wzrostowi a limfocyty rozprzestrzeniają się o około 10% na jeden stopień gorączki. Tak więc gorączka to nic innego jak informacja, że układ immunologiczny działa prawidłowo broniąc nas przed zagrożeniem w postaci wirusów, bakterii czy grzybów.

Jakie są rodzaje gorączki?

Już normalna temperatura ciała bywa cechą osobniczą. Przyjęta za prawidłową temperaturę ciała 36,6 stopni Celcjusza może odbiegać w jedną lub drugą stronę, w zależności od czynników takich jak wiek, aktywność fizyczna, płeć (u kobiet temperatura ciała zmienia się w zależności od momentu cyklu miesiączkowego), pora dnia czy miejsce gdzie temperatura jest mierzona.

Gorączka jest określana w zależności od wysokości, i tak:

  • Do 38ͦst. Celsjusza – stan podgorączkowy;
  • 38-38,5 st. Celsjusza – niska gorączka;
  • 38,5-39,5 st. Celsjusza – gorączka umiarkowana;
  • 39,5-40,5 st. Celsjusza – gorączka wysoka;
  • 40,5- 41 st. Celsjusza – gorączka bardzo wysoka.

 

W zależności od przebiegu, gorączkę można sklasyfikować następująco:

  • Gorączka przelotna – trwająca do 1 dnia;
  • Gorączka przerywana – gdy temperatura ciała na przemian rośnie i spada;
  • Gorączka ciągła – podwyższona temperatura ciała utrzymuje się na stałym poziomie przez kilka dni.

 

Jak organizm reaguje na gorączkę?

Gorączka sprawia, że w naszym organizmie zachodzą pewne procesy, mające jeden cel – zwalczenie infekcji. W trakcie trwania gorączki w naszym samopoczuciu zauważamy pewne zmiany, zazwyczaj na gorsze, jednak w rzeczywistości wszystkie one mają głęboki sens i służą doprowadzeniu organizmu do zdrowia. Jakie procesy mają miejsce podczas gorączki?

  • Tracimy apetyt a to dlatego, że aby odciążyć organizm w walce z chorobą, nasze ciało zmniejsza wydajność układu pokarmowego, w związku z czym wszelkie procesy w nim zachodzące ulegają spowolnieniu;
  • Nasz metabolizm przyspiesza;
  • Zmniejsza się dostępność żelaza i innych składników pokarmowych, którymi karmią się patogeny;
  • Nasze serce bije szybciej;
  • Zwiększa się liczba leukocytów;
  • Kurczą się małe naczynia krwionośne ułożone blisko skóry, po to aby większa ilość krwi mogła płynąć głębiej;
  • W czasie trwania gorączki w mięśniach szkieletowych wytwarzane jest ciepło, co odczuwamy jako dreszcze.


Czy gorączkę należy obniżać?

Gorączka, pomimo towarzyszących jej niedogodności w postaci gorszego samopoczucia, jest mechanizmem niezbędnym dla właściwego funkcjonowania organizmu. Dopóki nie przekracza 38 st. Celsjusza, nie należy jej zbijać. Badania dowodzą, że gdy w trakcie infekcji występuje gorączka, organizm szybciej dochodzi do siebie, niż gdy gorączka jest zbijana. Bardzo ważne jest monitorowanie poziomu gorączki, na przykład za pomocą termometru bezdotykowego, który jest dokładny i bardzo wygodny w użyciu.

Sytuacja inaczej wygląda z gorączką u dzieci, tu temperatura zazwyczaj bardzo szybko rośnie, więc należy być czujnym. Gdy temperatura stanie się zbyt wysoka, trudno ją zbić. Także u dzieci zdarza się, że temperatura wzrasta powyżej 40 st. Celsjusza, ponieważ u nich nie wykształciły się jeszcze do końca mechanizmy odpowiedzialne za termoregulację. Dlatego u nich temperaturę należy zacząć zbijać kiedy zauważymy, że rośnie, przekraczając 38 st. Celsjusza.

Konieczność zbjania gorączki wynika z tego, że zbyt wysoka temperatura może doprowadzić do uszkodzenia komórek, co może okazać się szczególnie niebezpieczne dla mózgu. U dzieci może dojść do pojawienia się drgawek, które przypominają atak padaczki, natomiast u dorosłych może dojść do zapaści, zwłaszcza u osób leczących się kardiologicznie.

Jakie są skuteczne sposoby na obniżenie gorączki?

Gdy czujemy, że mamy gorączkę, bądź sprawdzimy, że ma ją nasze dziecko, można na początek spróbować domowych sposobów na jej obniżenie. W początkowej fazie gorączki, gdy nie rośnie ona szybko pomóc mogą zimne okłady, czy kąpiel w wodzie nieco chłodniejszej niż temperatura naszego ciała. Zawsze a zwłaszcza w okresie infekcyjnym, dobrze mieć w domu sok z malin lub dzikiej róży (najlepiej własnej roboty), herbatkę z lipy, czarnego bzu – wszystkie te zioła i owoce wykazują działanie napotne oraz obniżające gorączkę.

Ze środków przeciwgorączkowych dostępnych w aptece najbardziej popularne SA te na bazie paracetamolu i ibuprofenu. Są dostępne zarówno w tabletkach dla dorosłych jak i dla dzieci w postaci syropów. Ponieważ oparte są one na różnych składnikach, można je stosować zamiennie w przypadku trudnej do zbicia gorączki. Wówczas podajemy zalecaną dawkę ibuprofenu i paracetamolu. Wówczas nawet wysoka gorączka powinna ulec obniżeniu. Jeśli tak się nie stanie, należy wezwać pogotowie. Obniżając gorączkę przy użyciu środków farmaceutycznych można dodatkowo stosować okłady czy chłodzące kąpiele oraz wszelkie napary.