Sezon grzewczy zbliża się wielkimi krokami a wraz z nim nieodłączny towarzysz zimowych dni – smog. Dotyka on niemal każdego mieszkańca zarówno Polski jak i niemal całego świata, a skutki tego są niestety negatywne dla naszego zdrowia. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, już 9 na 10 osób każdego dnia wdycha zanieczyszczone powietrze do swoich płuc. Zanieczyszczenia powietrza zostały także zakwalifikowane jako jedno z największych zagrożeń dla zdrowia ludzi –  rocznie na świecie  z powodu zanieczyszczeń powietrza, przedwcześnie umiera około 7 milionów osób.

Czym jest smog?

Głównymi źródłami smogu są elektrociepłownie, przemysł, transport, domowe kotłownie czy spalanie szkodliwych odpadów. Smog składa się z szeregu substancji, takich jak tlenek węgla, tlenek azotu, aldehydy czy pył zawieszony, z których najbardziej szkodliwy dla człowieka jest ten ostatni. To właśnie ekspozycja na pył zawieszony, czy to krótko czy długotrwała, może być przyczyną różnych chorób układu oddechowego. Najgroźniejsze okazują się być najmniejsze cząstki pyłu zawieszonego, nazywane PM 2,5, które mogą osiadać w płucach. Najgroźniejszy dla zdrowia są zanieczyszczenia powstające w wyniku spalania węgla (np. w domowych piecach) oraz wydobywające się z silników Diesla.

 

Jakie choroby może wywoływać smog?

Zapadalność na choroby układu oddechowego wzrasta kilkukrotnie przy ekspozycji na zanieczyszczone powietrze. W zależności od rodzaju choroby może to być wzrost dwukrotny do pięciokrotnego, przy czym najwyższy wzrost notowany jest w przypadku chorób nowotworowych układu oddechowego, a najniższy przy infekcjach. Zasadniczo najbardziej podatne na skutki zanieczyszczenia powietrza są osoby starsze oraz dzieci. Szczególnie niebezpieczna może być narażenie ciężarnej kobiety na zanieczyszczenia powietrza – dowiedziono, że smog może mieć wpływ na rozwój dziecka już w czasie życia prenatalnego, spowalniając rozwój jego układu oddechowego oraz przyczyniając się do licznych infekcji oskrzeli i zapalenia płuc czy chronicznym kaszlem u dorastającego dziecka.

Najczęściej występujące choroby dotyczące układu oddechowego, w których smog zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania są:

  • Zapalenie błony śluzowej nosa, gardła i oskrzeli;
  • Astma;
  • Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP);
  • Rak płuc.


W jaki sposób możemy sobie pomóc?

Aby ograniczyć zgubne działanie smogu na nasze zdrowie, dobrze jest wprowadzić w życie kilku zasad, dzięki którym zanieczyszczenia powietrza będą miały mniejszy wpływ na nasze zdrowie.

  • W okresie gdy smog jest szczególnie obecny w powietrzu (okres grzewczy) najlepiej ograniczyć spacery w okolicy gdzie mamy duże zanieczyszczenie (osiedla starszych domów opalanych węglem). Jak najbardziej wskazane są jednak spacery w lesie. Warto na co dzień monitorować stan powietrza i w przypadku dni „czarnych” w ogóle nie wychodzić z domu. Warto z kolei wychodzić w dni wietrzne – wówczas ryzyko smogu jest dużo niższe. Podobnie jest w przypadku pogody wilgotnej – większość pyłu opada wraz z deszczem na ziemię.
  • Oddychajmy przez nos, który filtruje zanieczyszczenia.
  • Zaopatrzmy się w miarę możliwości w oczyszczacz powietrza.
  • Jak najczęściej korzystajmy z możliwości wyjazdu w czyste rejony kraju, każda chwila gdy możemy zaczerpnąć świeżego powietrza jest na wagę złota.