Coraz częstsze diagnozowanie nowotworów skóry w zaawansowanym stadium stanowi spory problem w profilaktyce tej choroby. Wraz ze wzrostem świadomości, ludzie coraz częściej przyglądają się zmianom, które pojawiają się na ich ciele. Jednak często nie jesteśmy w stanie sami ocenić czy dana zmiana jest dla nas groźna czy też to zwykły pieprzyk. Jak sobie odróżnić czerniaka od niegroźnej zmiany?

Co to jest czerniak?


Czerniak to nowotwór złośliwy, pochodzący z melanocytów występujących w warstwie podstawowej naskórka, w błonach śluzowych, w uchu wewnętrznym a także w błonie naczyniowej oka oraz oponach mózgowo rdzeniowych. Czerniak posiada kilka cech, którymi różni się od zwykłego pieprzyka a SA one następujące:

  • Asymetria – w większości przypadków czerniak jest asymetryczny,
  • Nieregularne brzegi,
  • Niejednolite kolory – na jego powierzchni mogą występować jaśniejsze i ciemniejsze miejsca,
  • Szybki wzrost – w krótkim czasie jest zauważalne szybkie powiększanie się zmiany na skórze,
  • Wypukły kształt,
  • Zaczerwienienia wokół zmiany,
  • Świąd wokół zmiany.

 

Jak rozwija się czerniak?


Czerniak jest nowotworem o bardzo dużej dynamice rozwoju, co oznacza, że szybko rośnie ale także dosyć szybko tworzy przerzuty. W początkowym etapie powinno nas zaniepokoić pojawianie się zmian na pieprzyku. Kolejno pojawiają się zaczerwienienie, świąd oraz czasami krwawienie.

 

Jak przebiega diagnoza znamion?

Niestety zdiagnozowanie czerniaka samodzielnie jest mało realne – jest zbyt dużo zmiennych, dlatego każda, nawet w najmniejszym stopniu niepokojąca zmiana powinna być obejrzana przez dermatologa, którego gabinet wyposażony jest w specjalne urządzenie do badania zmian skórnych. Po takiej wizycie lekarz zleca usunięcie podejrzanego znamienia i uzyskany wycinek wysyła na badanie histopatologiczne. Daje ono odpowiedź czy znamię było zwykłym pieprzykiem czy też poważnym nowotworem. Tą metodą mogą być usuwane wyłącznie pieprzyki, które mamy od dawna, nie budzą podejrzeń a chcemy je usunąć ze względów estetycznych.  

Będąc w gabinecie dermatologa warto także usunąć wszystkie znamiona, które przeszkadzają nam w codziennym życiu. Jeżeli pieprzyk jest ciągle pocierany lub kaleczony, może w przyszłości rozwinąć się w poważniejszą zmianę. Często praktykowaną przez dermatologów metodą jest zrobienie przez pacjenta zdjęć całego ciała ze wszystkich stron. To pozwala na określenie czy pojawiają się nowe zmiany, które często samo możemy przeoczyć, zwłaszcza gdy mamy tych zmian sporo bądź gdy SA usytuowane w miejscu, które trudno obserwować (np. plecy).

Jakie są czynniki ryzyka powstania czerniaka?


Ryzyko zachorowania na czerniaka skóry zwiększa się drastycznie (nawet o 70%) w przypadku wystawiania ciała na oddziaływanie promieni UV. Zaleca się ograniczenie ekspozycji na słońcu bez odpowiednich filtrów a także odradza się przesadnego korzystania z solarium. Osoby o bardzo jasnej karnacji, z licznymi znamionami oraz z genetycznym obciążeniem znajdują się w grupie ryzyka.