Porażenie piorunem jest bardzo niebezpieczne dla zdrowia i może zagrażać życiu osoby porażonej. Dlatego wiedza o tym w jaki sposób pomóc osobie porażonej piorunem jest niezwykle cenna. Do porażenia piorunem najczęściej dochodzi w górach, na zbiornikach wodnych (woda świetnie przewodzi prąd) a także na otwartych przestrzeniach, gdzie znajdują się pojedyncze, wysokie drzewa. W wielu sytuacjach nie da się szybko uciec przed burzą z miejsca, gdzie jest się narażonym na porażenie (np. gdy przebywamy w wysokich górach).

 

Jak dochodzi do porażenia piorunem?

Aby skutecznie zabezpieczyć się przed możliwością porażenia piorunem, dobrze jest wiedzieć jak dochodzi do porażenia piorunem, bowiem może to mieć miejsce na kilka różnych sposbów:

  • Uderzenie bezpośrednio w ciało człowieka – dotyczy około 5% przypadków, zazwyczaj kończy się śmiercią;
  • Wytworzenie napięcia krokowego – gdy na przykład znajdujemy się nie pod wysokim drzewem a 150m od niego – wydaje nam się że jesteśmy bezpieczniejsi, jednak prąd rozchodzi się po ziemi z wyładowania mającego miejsce nieopodal, na przykład w pobliskie drzewo. Do tego rodzaju porażeń dochodzi najczęściej, bo w 50% przypadkach;
  • Przeskok z uderzonego obiektu – gdy jesteśmy blisko obiektu, w który uderzył piorun, może on przeskoczyć na nas jeśli znajdujemy się w niewielkiej odległości, dotyczy około 35% przypadków;
  • Dotknięcie porażonego obiektu – dotyczy około 2% przypadków i podobnie jak bezpośrednie uderzenie w ciało człowieka, często kończy się śmiercią.



Jakie miejsca są bezpieczne do schronienia się przed piorunami?

Jedyne całkowicie bezpieczne miejsca to samochód oraz murowany budynek. Krąży wiele nieprawdziwych informacji na temat przyciągania piorunów przez telefony komórkowe – jedynym telefonem który może faktycznie przyciągnąć piorun jest telefon przewodowy. Niebezpieczne jest także dotykanie w czasie burzy instalacji sanitarnych. Oczywiste jest, że nie zawsze jesteśmy w stanie znaleźć bezpieczne miejsce, wówczas należy szukać względnie bezpiecznego unikając tych najbardziej zagrożonych uderzeniem pioruna (np. jeśli burza się zbliża a my jesteśmy na szczycie góry, należy natychmiast go opuścić i zejść niżej). Na otwartej przestrzeni należy znaleźć zagłębienie terenu i schronić się w nim.

Skutki porażenia piorunem

Mając na uwadze fakt, że najczęstszą przyczyną śmierci po porażeniu piorunem jest zatrzymanie krążenia, należy jak najszybciej przywrócić poprzez resuscytację krążeniowo-oddechową. Do innych, bezpośrednich skutków porażenia prądem należą:

  • Oparzenia;
  • Złamania kości;
  • Zaburzenia widzenia;
  • Zaburzenia słuchu;
  • Uszkodzenia serca;
  • Upośledzenie funkcji nerek;
  • Obrażenia układu nerwowego, w tym mózgu;
  • Oparzenia – występują tylko u około 30% porażonych, ponieważ prąd działa bardzo krótko, poparzenia są widoczne na ciele w formie wykwitów, takich jak figury piorunowe. U osób które stykały się z metalem w trakcie porażenia Piorunek, poparzenia mogą być bardziej rozległe;
  • Nudności;
  • Bóle głowy;
  • Bóle mięśni.

 

Jak wygląda pierwsza pomoc po porażeniu piorunem?

W każdym przypadku gdy jesteśmy świadkami porażenia prądem u innych osób, należy przede wszystkim zachować zimną krew. Podczas takiego uderzenia ciało chwilowo jest poddane działaniu prądu stałego o bardzo dużym napięciu, w wyniku czego zwiększa się temperatura ciała co może doprowadzić w najcięższych przypadkach do zatrzymania krążenia. Jak powinno się udzielić pierwszej pomocy osobie porażonej?

  • Wezwać pogotowie ratunkowe/pomoc;
  • Ocenić czy miejsce, w którym leży poszkodowany, jest bezpieczne – jeżeli stwarza zagrożenie (np. drzewo) należy przenieść poszkodowanego w bezpieczniejsze miejsce;
  • W przypadku gdy poszkodowany nie oddycha, należy natychmiast przystąpić do wykonywania resuscytacji. Jeśli poszkodowany jest położony inaczej niż na wznak, należy go tak bardzo delikatnie ułożyć. Resuscytację należy kontynuować do momentu przybycia specjalistycznej pomocy nawet jeżeli nie przynosi ona widocznej poprawy;
  • W przypadku gdy na ciele poszkodowanego dostrzeżemy ślady poparzenia, w miarę możliwości należy je schłodzić a ewentualne złamania kończyn unieruchomić.