WSTĘP

Już drugi rok mija nam w cieniu pandemii, a koronawirus SARS-CoV-2 wydaje się ciągle skutecznie nas zaskakiwać. Czy w oczekiwaniu na skuteczne  przeprowadzenie programu szczepień lub wprowadzenie na rynek leku na COVID-19 możemy mówić o wypracowaniu określonego i niosącego nadzieję schematu postępowania?


FOCUS TERAPII


Z dostępnych już opracowań naukowych wydaje się wynikać, że celem leczenia powinno być zdecydowanie obniżenie poziomu IL-6, której wysoki poziom jest diagnozowany u pacjentów hospitalizowanych i leczonych w oddziałach intensywnej opieki medycznej. Zasadne jest ponadto preferowanie w kontekście COVID-19 diagnostyki obrazowej, która – w przeciwieństwie do badania osłuchowego – pozwoli na możliwie wczesną diagnozę negatywnego wpływu koronawirusa na funkcjonowanie układu oddechowego – w tym rozwoju śródmiąższowego zapalenia płuc.


REKOMENDOWANE LEKI


Jak zredukować poziom IL-6? Zasadnym wydaje się zaordynowanie pacjentom leków przeciwzapalnych z grupy koksybów w połączeniu z ASA w dawce 75 – 150 mg. Niektóre opracowania sugerują możliwość optymalizacji efektów leczenia dzięki włączeniu terapii azytromycyną w dawce 500 mg 1 x dziennie – szczególnie u pacjentów uskarżających się na objawy kaszlu.


CO Z AMANTADYNĄ?

W kwestii amantadyny nie mamy jednoznacznego stanowiska, natomiast aktualny stan badań każe raczej spodziewać się ewentualnej skuteczności jej stosowania we wczesnej fazie choroby, kiedy inhibicja replikacji wirusa może mieć przełożenie na stopień intensywności objawów schorzenia. Niestety idealistyczne opinie na temat amantadyny rozeszły się wśród pacjentów błyskawicznie i wielu z nich wiąże z tym lekiem irracjonalne wprost nadzieję. W jednym z bardziej interesujących opracowań, opisujących próbę leczenia 15 pacjentów z COVID amantadyna owszem była stosowana w dawce 100 mg 2 x dziennie, natomiast była jednym ze stosowanych leków, a nie jedynym, więc trudno rozstrzygać o potencjalnych korzyściach z jej potencjalnego stosowania w monoterapii w przebiegu COVID-19 [1].


CZY STOSOWAĆ IBUPROFEN?


Podobnie ma się sprawa z ibuprofenem. Mamy wprawdzie aktualne i obowiązujące stanowisko Towarzystw Medycznych aprobujące stosowanie ibuprofenu u pacjentów z COVID-19, natomiast faktem jest, że niektóre publikacje sugerują wzrost poziomu IL-6 przy jego stosowaniu, więc w kontekście zasugerowanego powyżej nadrzędnego celu, jakim jest redukcja poziomu IL-6 – być może bardziej zasadne wydaje się stosowanie koksybów w ewentualnym - a koniecznym przy utrzymującej się podwyższonej temperaturze - połączeniu z lekami przecigorączkowymi i przeciwbólowymi, takimi jak: metamizol czy paracetamol.


MONITOROWANIE STANU


Bez względu na wybór terapii dokonany przez lekarza – należy uwrażliwiać pacjentów, żebardzo istotne jest monitorowanie poziomu saturacji oraz zgłaszanie lekarzowi prowadzącemu wszelkich niepokojących objawów.


COMPLIACE


Pandemia niestety wpłynęła negatywnie na poziom compliance’u i pacjenci skłonni się pozwalać się porywać nowinkom oraz niczym nieuzasadnionym i niemerytorycznym doniesieniom, którymi są wręcz bombardowani z każdej strony. W tym kontekście niezwykle istotna wydaje się być konieczność ciągłego przekonywania pacjentów, że tylko leczenie prowadzone przez lekarza i połączone w uzasadnionych przypadkach z hospitalizacją niesie nadzieję uniknięcia powikłań i rozwoju ciężkich objawów choroby.


SUPLEMENTY


Targani wichrami nowinek pacjenci chętnie sięgają w dobie pandemii do różnego rodzaju suplementy. Rola lekarza polega w tym kontekście na konsekwentnym informowaniu pacjentów, że dobrej jakości suplementy diety owszem mają korzystny wpływ na funkcjonowanie ludzkiego organizmu, natomiast kategorycznie nie zastępują koniecznego leczenia.



[1] Aranda-Abreu, G.E., Aranda-Martínez, J.D., Araújo, R. et al. Observational study of people infected with SARS-Cov-2, treated with amantadine. Pharmacol. Rep 72, 1538–1541 (2020).