Chirurg operator zwraca się w czasie zabiegu do instrumentariuszki - „nożyczki”, a ona w mgnieniu oka, bez wahania podaje lekarzowi właściwe narzędzie. Zapewne każdy z nas widział taką scenę w jakimś filmie lub serialu o tematyce medycznej. W rzeczywistości, sprawa nie jest taka prosta, ponieważ pod hasłem „nożyczki” kryje się wiele różnych modeli i wariantów narzędzi służących do cięcia. Nożyczki nożyczkom nierówne, chciałoby się powiedzieć. Spróbujmy poznać podstawowe rodzaje nożyczek, jakie mogą być wykorzystywane do zabiegów na sali operacyjnej lub w gabinecie zabiegowym.
Ostre czy tępe?
Oczywiście że ostre! W pierwszej kolejności taka odpowiedź przychodzi nam do głowy. Trzeba jednak być świadomym, że określenia „ostre” i „tępe” dotyczą samej końcówki roboczej nożyczek. Końcówka „ostra” będzie wykończona szpicem, jak w zwykłych nożyczkach do paznokci, zaś „tępa” będzie przypominała bardziej nożyczki szkolne, z zaokrąglonym czubkiem. Niewątpliwą zaletą nożyczek tępych, jest zminimalizowanie ryzyka niepotrzebnego zranienia pacjenta w czasie preparacji tkanek. Nożyczki ostre są jednak bardziej precyzyjne, dzięki czemu świetnie sprawdzą się w trakcie cięcia delikatnych tkanek, np. w okulistyce. Do wyboru nie mamy wyłącznie 2 opcji, ponieważ są dostępne nożyczki ostro-ostre, tępo-tępe i ostro-tępe.
Proste czy zgięte?
Drugą podstawową cechą nożyczek, jak w przypadku wielu innych instrumentów, jest to czy są zagięte czy proste. Nożyczki zgięte mogą mieć zakrzywione końcówki robocze (tnące), część chwytną lub część zamykającą. W zależności od zapotrzebowania, chirurg może sięgnąć po nożyczki zakrzywione pod kątem od 25° do nawet 125°. Do czego służą poszczególne typy nożyczek?
Nożyczki ostro-ostre, proste są bardzo precyzyjne i świetnie nadają się do preparowania tkanek miękkich, również o bardzo delikatnej budowie. Mogą być również wykorzystywane do przecinania materiałów opatrunkowych lub nici.
Nożyczki tępo-tępe, proste znajdują swoje zastosowanie przy preparowaniu w głąb tkanek, np. w chirurgii naczyniowej. Tępe końcówki dodatkowo pomagają w zabiegach stomatologicznych, zabezpieczając przed dodatkowymi, zbędnymi zranieniami.
Nożyczki ostro-ostre, zagięte zwiększają wygodę użytkowania. Będą idealne przy preparowaniu brzegów ran skórnych. Są często wykorzystywane do odcinania nadmiaru nici chirurgicznych oraz dzielenia opatrunków.
Nożyczki tępo-tępe, zagięte, podobnie jak ich prosty odpowiednik, znajdą zastosowanie przy preparowaniu w głąb tkanek. Z reguły jednak, nie przecina się nimi materiałów opatrunkowych, czy nici.
Nożyczki ostro-tępe - łączą zalety obu wcześniejszych wersji. Sprawdzają się przy przecinaniu opatrunków, nici chirurgicznych czy włosów, ale również do zdejmowania szwów. Zaokrąglona końcówka zabezpiecza przez skaleczeniem pacjenta, z kolei końcówka ostra zapewnia precyzyjne cięcie.
Nożyczki preparacyjne
Osobną gałęzią nożyczek są nożyczki preparacyjne typu Metzenbaum. Ich budowa jest znacznie smuklejsza niż tradycyjnych nożyczek chirurgicznych. Są lekkie, wygodne i dobrze leżą w dłoni. Z drugiej strony, ich delikatna budowa nie pozwala na cięcie twardszych materiałów, takich jak nici chirurgiczne, ponieważ mogłoby to uszkodzić narzędzie, konkretnie stępić. Nożyczki Nelson-Metzenbaum są bardzo podobne, jednak znacznie dłuższe. Pomagają one dotrzeć do trudno dostępnych tkanek. Choć z preparowaniem tkanek radzą sobie świetnie, to raczej nie powinniśmy próbować przeciąć nimi opatrunku czy nici chirurgicznej.
Nożyczki MAYO
Nożyczki typu Mayo sprawdzą się w chirurgi miękkiej i twardej. Posiadają delikatnie zaokrąglone końcówki oraz smukłą budowę. Nożyczki proste znajdą zastosowanie przy preparacji w głębi rany zaś te z zakrzywioną końcówka - do cięć blisko rany.
Nożyczki Esmarch
Nożyczki Esmarch są doskonałym wyborem, jeśli musimy przeciąć opatrunek, gips czy ubranie. Zaokrąglona końcówka skutecznie broni przed niepotrzebnym skaleczeniem.
W czasie porodu
Poród jest wyjątkowym wydarzeniem, również w szpitalu. Dlatego też potrzebuje wyjątkowych nożyczek, jakie mogą się przydać. Należą do nich nożyczki typu Braun Stadler - do cięcia krocza, których specjalne zagięcie ułatwia wykonanie tej procedury. Po przyjściu dziecka na świat, szczęśliwy ojciec może przeciąć pępowine nożyczkami Busch lub Schumacher.
Srebrne, czarne czy złote - które najlepsze?
Nożyczki standardowe - srebrne stanowią podstawową wersję narzędzia. Możemy również wybrać nożyczki TC PREMIUM, które posiadają złote wykończenia, informujące o wykorzystaniu wkładki z węglika spiekanego. Narzędzia z węglikiem charakteryzują się większą trwałością i pewnością w czasie pracy.
Nożyczki z czarnymi oczkami - double black, oprócz czarnych zakończeń narzędzia, mają również specjalnie ząbkowane końcówki tnące, które sprawiają, że nożyczki ostrzą się samoczynnie i nieustannie.
Dla najbardziej wymagających, są nożyczki z wkładką z węglika spiekanego oraz z końcówkami typu SUPER-CUT. W taim przypadku są pokryte z jednej strony złotą powłoką, z drugiej czarną.
Wybór właściwego narzędzia może wydawać się nie lada wyzwaniem. Jednak lata nauki i praktyki w zawodzie, sprawiają że instrumentariuszki wraz z chirurgami z łatwością dobierają nożyczki które będą przez nich wykorzystywane w czasie zabiegu, po to aby później, na sali operacyjnej nie musieli zbyt długo poszukiwać odpowiedniego instrumentu.
21.04.2023 
5 min. 
Validate your login