Kriochirurgia w weterynarii

Kriochirurgia to nowoczesna, małoinwazyjna metoda leczenia polegająca na niszczeniu chorobowo zmienionych tkanek za pomocą bardzo niskich temperatur. W weterynarii technika ta zyskuje coraz większą popularność jako alternatywa lub uzupełnienie klasycznych metod chirurgicznych. Dzięki swojej skuteczności, bezpieczeństwu oraz krótkiemu okresowi rekonwalescencji, kriochirurgia znajduje zastosowanie w leczeniu wielu schorzeń u zwierząt towarzyszących i gospodarskich.

Istota i mechanizm działania kriochirurgii

Podstawą kriochirurgii jest wykorzystanie ekstremalnie niskich temperatur, najczęściej osiąganych przy użyciu ciekłego azotu (ok. –196°C) lub podtlenku azotu. Zamrażanie tkanek prowadzi do powstawania kryształów lodu wewnątrz komórek, co powoduje uszkodzenie błon komórkowych i struktur wewnętrznych. Dodatkowo dochodzi do zaburzeń mikrokrążenia, niedotlenienia oraz martwicy komórek, co skutkuje obumarciem zmienionej chorobowo tkanki.

Zastosowanie kriochirurgii w weterynarii

Kriochirurgia jest wykorzystywana w leczeniu wielu schorzeń, szczególnie w dermatologii weterynaryjnej. Najczęstsze wskazania obejmują:

usuwanie nowotworów skóry (np. brodawczaków, włókniaków, mastocytom o niskim stopniu złośliwości),

leczenie zmian zapalnych i przerostowych,

usuwanie cyst, ziarniniaków oraz zmian barwnikowych,

leczenie chorób jamy ustnej, np. nadziąślaków,

wybrane schorzenia okulistyczne, takie jak guzy powiek.

Metoda ta jest szczególnie cenna u zwierząt starszych oraz pacjentów obciążonych chorobami współistniejącymi, u których klasyczne zabiegi chirurgiczne wiążą się z większym ryzykiem.

Zalety kriochirurgii

Do głównych zalet kriochirurgii w weterynarii należą:

minimalna inwazyjność i niewielkie krwawienie,

krótki czas trwania zabiegu,

możliwość wykonania procedury w sedacji lub znieczuleniu miejscowym,

niewielki ból pooperacyjny,

szybki proces gojenia oraz dobry efekt kosmetyczny,

mniejsze ryzyko powikłań w porównaniu z klasyczną chirurgią.

Ograniczenia i przeciwwskazania

Pomimo licznych zalet, kriochirurgia nie znajduje zastosowania we wszystkich przypadkach. Ograniczeniem może być głębokość i rozległość zmian, trudność w precyzyjnym kontrolowaniu strefy zamrażania oraz brak możliwości pobrania materiału do badania histopatologicznego po zabiegu. Przeciwwskazaniem mogą być także nowotwory o wysokim stopniu złośliwości wymagające radykalnego leczenia chirurgicznego.

Kriochirurgia stanowi cenne narzędzie we współczesnej weterynarii, umożliwiające skuteczne i bezpieczne leczenie wielu schorzeń, zwłaszcza dermatologicznych. Dzięki rozwojowi technologii oraz rosnącemu doświadczeniu lekarzy weterynarii, metoda ta coraz częściej znajduje zastosowanie w codziennej praktyce klinicznej, przyczyniając się do poprawy komfortu i jakości życia zwierząt.