Kłębuszkowe zapalenie nerek – przyczyny, objawy i leczenie
Kłębuszkowe zapalenie nerek (KZN) to grupa chorób, w których dochodzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych – drobnych struktur odpowiedzialnych za filtrowanie krwi i wytwarzanie moczu. Zaburzenie ich funkcji prowadzi do nieprawidłowego oczyszczania organizmu z produktów przemiany materii oraz utraty białka i krwinek z moczem. Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły i w skrajnych przypadkach prowadzić do niewydolności nerek.

Czym są kłębuszki nerkowe?

Kłębuszki nerkowe to mikroskopijne sieci naczyń krwionośnych znajdujące się w nerkach. Ich zadaniem jest filtracja krwi – oddzielanie zbędnych produktów przemiany materii i nadmiaru wody od substancji potrzebnych organizmowi. Uszkodzenie kłębuszków powoduje, że do moczu przedostają się białka i krwinki czerwone, które normalnie powinny pozostać we krwi.

Przyczyny kłębuszkowego zapalenia nerek

KZN może mieć różne podłoże. Najczęściej jest wynikiem nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego.

1. Przyczyny immunologiczne

  • choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy),
  • zapalenia naczyń,
  • odkładanie się kompleksów immunologicznych w kłębuszkach.

2. Zakażenia

  • infekcje paciorkowcowe (np. angina, szkarlatyna),
  • wirusowe zapalenie wątroby typu B i C,
  • HIV.
Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek często rozwija się kilka tygodni po przebytej infekcji gardła lub skóry.

3. Inne czynniki

  • cukrzyca (nefropatia cukrzycowa),
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby genetyczne,
  • działanie niektórych leków.

Objawy

Objawy zależą od rodzaju i zaawansowania choroby. Mogą pojawić się nagle (postać ostra) lub rozwijać się powoli (postać przewlekła).Najczęstsze objawy to:
  • krwiomocz (mocz o brunatnym lub czerwonym zabarwieniu),
  • białkomocz,
  • obrzęki twarzy, powiek, kostek i podudzi,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu,
  • ogólne osłabienie i zmęczenie.
W zaawansowanej postaci mogą wystąpić objawy niewydolności nerek, takie jak nudności, wymioty, świąd skóry czy duszność.

Rodzaje kłębuszkowego zapalenia nerek

Wyróżnia się wiele typów KZN, m.in.:
  • ostre poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • nefropatię IgA,
  • błoniaste kłębuszkowe zapalenie nerek,
  • gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek.
Każdy typ różni się mechanizmem powstawania i przebiegiem klinicznym.

Diagnostyka

Rozpoznanie opiera się na:
  • badaniu ogólnym moczu (obecność białka, krwi, wałeczków),
  • badaniach krwi (kreatynina, mocznik, wskaźniki zapalne),
  • pomiarze ciśnienia tętniczego,
  • badaniach immunologicznych,
  • biopsji nerki – w celu dokładnej oceny rodzaju uszkodzenia.

 

Leczenie


Leczenie zależy od przyczyny i rodzaju choroby.

1. Leczenie przyczynowe

  • antybiotyki w przypadku infekcji bakteryjnej,
  • leczenie choroby podstawowej (np. cukrzycy, tocznia).

2. Leczenie immunosupresyjne

  • glikokortykosteroidy,
  • leki immunosupresyjne (np. cyklofosfamid, azatiopryna).

3. Leczenie objawowe

  • leki obniżające ciśnienie tętnicze (szczególnie inhibitory ACE lub sartany),
  • leki moczopędne w przypadku obrzęków,
  • ograniczenie soli i białka w diecie.
W ciężkich przypadkach konieczne może być leczenie nerkozastępcze – dializoterapia lub przeszczep nerki.

 

Rokowanie

Rokowanie zależy od rodzaju KZN, szybkości rozpoznania oraz wdrożenia leczenia. Ostre postacie często ustępują całkowicie przy odpowiednim leczeniu. Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek może prowadzić do stopniowego pogorszenia funkcji nerek i przewlekłej niewydolności nerek.Kłębuszkowe zapalenie nerek to poważna choroba, w której dochodzi do uszkodzenia struktur odpowiedzialnych za filtrację krwi. Objawy takie jak obrzęki, krwiomocz czy nadciśnienie nie powinny być bagatelizowane. Wczesna diagnostyka i odpowiednio dobrane leczenie są kluczowe dla zahamowania postępu choroby i ochrony funkcji nerek.