Czy stres przed badaniem zmienia parametry życiowe?

Stres może realnie wpływać na ciśnienie tętnicze, tętno, oddech, a nawet wynik EKG czy saturację.

1.Mechanizm: reakcja „walcz albo uciekaj”

W sytuacji stresowej organizm aktywuje układ współczulny.
Wydzielają się:

• adrenalina,
• noradrenalina,
• kortyzol.

Efekt fizjologiczny:

• przyspieszenie akcji serca,
• wzrost ciśnienia tętniczego,
• przyspieszony oddech,
• wzrost napięcia mięśni.

To naturalna reakcja obronna – ale w gabinecie może zafałszować pomiar.

2.  „White coat effect” – efekt białego fartucha

To zjawisko, w którym:

• ciśnienie w gabinecie lekarskim jest wyższe,
• a w domu wraca do normy.

U niektórych pacjentów różnica może wynosić nawet 20–30 mmHg.
Dlatego pojedynczy pomiar ciśnieniomierzem nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty stan pacjenta.

3. Wpływ na EKG

Stres może powodować:

• tachykardię zatokową,
• pojedyncze pobudzenia dodatkowe,
• zwiększoną zmienność rytmu.

Napięcie mięśni dodatkowo może generować artefakty w zapisie EKG.

4. Oddech i saturacja

U zdenerwowanego pacjenta:

• oddech jest płytszy i szybszy,
• może dojść do hiperwentylacji.

To czasem powoduje zawroty głowy i niepokój – co paradoksalnie jeszcze bardziej nasila stres.

5. Waga i inne pomiary

Stres wpływa również na:

• poziom glukozy,
• krótkotrwałe wahania masy ciała (retencja wody),
• napięcie mięśni podczas badania.

Dlatego standaryzacja warunków pomiaru ma ogromne znaczenie.

Jak ograniczyć wpływ stresu na wynik?

✔ odczekać 5–10 minut przed pomiarem
✔ wykonać pomiar w cichym, spokojnym pomieszczeniu
✔ zapewnić komfort termiczny
✔ powtórzyć pomiar
✔ w razie potrzeby zastosować monitoring domowy

Podsumowanie

Stres przed badaniem to nie „wymówka”, lecz realny czynnik fizjologiczny.
Może istotnie zmieniać parametry życiowe i prowadzić do nadinterpretacji wyników.

Dlatego w diagnostyce liczy się nie tylko jakość sprzętu, ale również:

• warunki badania,
• czas adaptacji pacjenta,
• właściwa interpretacja wyniku.