Choroba bornholmska

Choroba bornholmska to ostra infekcja wirusowa należąca do grupy tzw. enterowirusów, najczęściej wywoływana przez wirusy Coxsackie B. Jej cechą charakterystyczną jest nagły, bardzo silny ból mięśni klatki piersiowej lub brzucha, który może być myląco podobny do objawów zawału serca lub zapalenia opłucnej.

Przyczyny i droga zakażenia

• Choroba wywoływana jest najczęściej przez wirusy Coxsackie grupy B (B1, B3, B5).
• Rzadziej odpowiedzialne są enterowirusy typu A lub echowirusy.
• Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (przez kontakt z wydzielinami z dróg oddechowych osoby chorej) lub fekalno-oralną (np. przez skażoną wodę, żywność, brudne ręce).
• Okres wylęgania wynosi zwykle od 2 do 5 dni.

Objawy choroby

• Nagły, przeszywający ból w klatce piersiowej, często jednostronny, nasilający się przy oddychaniu, kaszlu lub poruszaniu się – stąd częste błędne rozpoznania zawału serca czy zapalenia opłucnej.
• Gorączka – może być bardzo wysoka (nawet powyżej 39°C).
• Bóle głowy i mięśni, ogólne złe samopoczucie.
• Bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka – szczególnie u dzieci.
• Osłabienie, brak apetytu, czasem sztywność karku.
• Objawy mogą mieć charakter napadowy – ból pojawia się falami, co kilka godzin, i ustępuje samoistnie po kilku dniach.

Kogo dotyczy i jak często występuje?

• Choroba występuje najczęściej u dzieci i młodych dorosłych.
• Typowy czas zachorowań to późne lato i wczesna jesień, co wynika z sezonowości występowania enterowirusów.
• Zdarzają się małe ogniska epidemiczne, szczególnie w zamkniętych społecznościach (np. szkołach, internatach).

Przebieg i powikłania

U większości osób przebieg jest łagodny i samoograniczający się – objawy ustępują samoistnie w ciągu 3–7 dni.

• Choroba rzadko powoduje powikłania, ale w niektórych przypadkach może dojść do:
• Zapalenia mięśnia sercowego
• Zapalenia osierdzia
• Zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (u dzieci)
• Przejściowej arytmii serca

Leczenie

Brak leczenia przeciwwirusowego – leczenie ma charakter objawowy:

• Podawanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (paracetamol, ibuprofen)
• Odpoczynek, unikanie wysiłku
• Picie dużej ilości płynów
• Hospitalizacja jest konieczna jedynie w przypadkach powikłań lub bardzo nasilonych objawów.

Ciekawostki

• Chorobę po raz pierwszy opisano na wyspie Bornholm (Dania), stąd jej nazwa.
• Ze względu na silny, nagły ból klatki piersiowej, choroba może wywoływać panikę – zwłaszcza jeśli pojawi się u młodej, pozornie zdrowej osoby.
• Znana jest jako jedna z tzw. „wielkich imitatorów” kardiologicznych – często trafiają na SOR osoby podejrzewające zawał, u których po badaniach okazuje się, że to właśnie bornholmska.