FETOPATIA

Fetopatia – czym jest i jakie są jej konsekwencje?

Fetopatia to zespół zaburzeń rozwojowych płodu, które powstają w okresie płodowym, czyli po zakończeniu organogenezy (po 8. tygodniu ciąży). W odróżnieniu od embriopatii, fetopatia dotyczy głównie uszkodzeń już wykształconych narządów, a nie ich pierwotnego powstawania.

Przyczyny fetopatii

Do najczęstszych czynników prowadzących do fetopatii należą:

Alkohol – powoduje alkoholową fetopatię (część spektrum FASD),

Leki i substancje toksyczne (np. niektóre leki przeciwpadaczkowe, narkotyki),

Choroby matki (cukrzyca, fenyloketonuria, choroby tarczycy),

Zakażenia wewnątrzmaciczne (np. toksoplazmoza, cytomegalia, różyczka),

Niedotlenienie płodu,

Promieniowanie jonizujące.

Rodzaje fetopatii

W zależności od czynnika uszkadzającego wyróżnia się m.in.:

Fetopatię alkoholową – obejmuje zaburzenia wzrostu, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i charakterystyczne cechy dysmorfii twarzy,

Fetopatię cukrzycową – częsta u dzieci matek z niekontrolowaną cukrzycą; może obejmować makrosomię, wady serca i zaburzenia metaboliczne,

Fetopatię infekcyjną – prowadzącą do uszkodzeń narządów, np. mózgu, wzroku lub słuchu.

Objawy i skutki

Objawy fetopatii mogą być widoczne:

przy urodzeniu (niska lub nadmierna masa ciała, wady narządów),

w późniejszym rozwoju dziecka (opóźnienie rozwoju psychoruchowego, trudności w nauce, zaburzenia zachowania).

Skutki fetopatii często mają charakter trwały i mogą wymagać długotrwałej opieki medycznej oraz rehabilitacji.

Profilaktyka

Najważniejsze działania zapobiegawcze to:

całkowita abstynencja od alkoholu w ciąży,

przyjmowanie leków wyłącznie po konsultacji z lekarzem,

kontrola chorób przewlekłych u kobiet ciężarnych,

regularna opieka prenatalna i badania przesiewowe,

unikanie kontaktu z czynnikami zakaźnymi i toksycznymi.

Fetopatia jest poważnym problemem zdrowotnym, który w wielu przypadkach można skutecznie zapobiegać. Kluczową rolę odgrywa świadomość przyszłych matek, odpowiednia opieka medyczna oraz eliminacja czynników ryzyka w czasie ciąży.