Dlaczego pora dnia ma znaczenie przy ważeniu pacjenta?

Masa ciała nie jest stałą wartością. W ciągu doby może zmieniać się nawet o 1–2 kg, co ma znaczenie zarówno w diagnostyce chorób metabolicznych, jak i w monitorowaniu leczenia.

1. Rano ważymy mniej

Najniższa masa ciała występuje zwykle:

• rano, na czczo,
• po opróżnieniu pęcherza,
• przed pierwszym posiłkiem.

W nocy organizm:

• zużywa zapasy energetyczne,
• traci wodę przez oddychanie i pocenie,
• nie przyjmuje płynów.

Dlatego pomiar poranny jest najbardziej powtarzalny i porównywalny.

2. W ciągu dnia masa rośnie

Wahania w ciągu dnia wynikają z:

• spożycia posiłków i płynów,
• zatrzymywania wody,
• zawartości przewodu pokarmowego,
• poziomu aktywności fizycznej.

Wieczorem masa ciała może być wyższa nawet o 1–2 kg – i nie ma to nic wspólnego z przyrostem tkanki tłuszczowej.

3. Retencja wody i hormony

U niektórych pacjentów masa ciała zmienia się w zależności od:

• poziomu kortyzolu (rytm dobowy),
• cyklu miesiączkowego,
• stosowanych leków (np. sterydów),
• chorób serca i nerek.

W takich przypadkach pora ważenia ma kluczowe znaczenie przy ocenie obrzęków i bilansu płynów.

4. Znaczenie kliniczne

Stała pora ważenia jest szczególnie istotna w:

• monitorowaniu niewydolności serca,
• kontroli cukrzycy i zespołu metabolicznego,
• ocenie skuteczności leczenia otyłości,
• obserwacji pacjentów hospitalizowanych.

Nawet niewielkie, ale powtarzalne odchylenia mogą mieć znaczenie diagnostyczne.

5. Rola dokładnej wagi medycznej

Aby pomiar miał wartość kliniczną, potrzebna jest:

• stabilna i skalibrowana waga medyczna,
• wysoka dokładność pomiaru,
• powtarzalność wyników,
• możliwość ważenia w podobnych warunkach (odzież, obuwie).

Różnice wynikające z jakości wagi mogą być większe niż rzeczywiste zmiany masy ciała.

Podsumowanie

Masa ciała to parametr dynamiczny. Aby wynik był wiarygodny, należy ważyć pacjenta o tej samej porze dnia – najlepiej rano, na czczo.

W diagnostyce liczy się nie tylko „ile”, ale także „kiedy” mierzymy.