Zespół Bywatersa
Tags
niewydolność nerrek niewydolność nerki nerka mięśnie

Zespół Bywatersa, znany również jako zespół zmiażdżenia, to ciężki stan kliniczny rozwijający się po długotrwałym ucisku mięśni, najczęściej w przebiegu urazów, katastrof budowlanych lub wypadków komunikacyjnych. Jest związany z masywnym uszkodzeniem mięśni i może prowadzić do ostrej niewydolności nerek oraz zagrożenia życia.

Przyczyny:

  • długotrwały ucisk dużych mas mięśniowych,

  • urazy zmiażdżeniowe kończyn,

  • zawalenia budynków, trzęsienia ziemi, wypadki przemysłowe,

  • przedłużone unieruchomienie, np. u osób nieprzytomnych,

  • ciężkie urazy powypadkowe.

Objawy:

  • silny ból i obrzęk zmiażdżonych mięśni,

  • twardość i napięcie mięśni,

  • zaburzenia czucia i ruchu w zajętej kończynie,

  • ciemne, brunatne zabarwienie moczu,

  • skąpomocz lub bezmocz,

  • objawy ogólnoustrojowe: osłabienie, nudności, zaburzenia rytmu serca,

  • w ciężkich przypadkach wstrząs i niewydolność wielonarządowa.

Mechanizm choroby:

  • uszkodzone mięśnie uwalniają do krwi duże ilości mioglobiny, potasu i enzymów mięśniowych,

  • mioglobina uszkadza kanaliki nerkowe, prowadząc do ostrej niewydolności nerek,

  • hiperkaliemia może wywoływać groźne zaburzenia rytmu serca,

  • dochodzi do zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej.

Diagnozowanie:

  • wywiad urazowy i obraz kliniczny,

  • badania laboratoryjne: bardzo wysokie stężenie kinazy kreatynowej, mioglobiny, potasu,

  • badanie moczu: obecność mioglobiny, ciemne zabarwienie,

  • monitorowanie funkcji nerek i parametrów metabolicznych.

Leczenie:

  • natychmiastowe, intensywne nawodnienie dożylne,

  • alkalizacja moczu w celu ograniczenia uszkodzenia nerek,

  • leczenie zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii,

  • dializoterapia w przypadku niewydolności nerek,

  • leczenie chirurgiczne powikłań, np. zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych,

  • intensywna opieka medyczna.

Rokowania:

  • zależą od czasu trwania ucisku i szybkości wdrożenia leczenia,

  • wczesna, agresywna terapia znacząco poprawia przeżycie,

  • opóźnione leczenie zwiększa ryzyko trwałej niewydolności nerek i zgonu.

Dodatkowe informacje:

  • zespół został opisany podczas II wojny światowej przez Erica Bywatersa,

  • jest klasycznym przykładem rabdomiolizy pourazowej,

  • szybkie rozpoczęcie leczenia jeszcze przed uwolnieniem poszkodowanego spod gruzów może uratować życie.