Dlaczego pulsoksymetr może podawać błędne wyniki u osób starszych?

Pulsoksymetr mierzy wysycenie krwi tlenem (SpO₂) na podstawie przechodzenia światła przez tkanki i analizowania krwi tętniczej - to proste i bardzo przydatne urządzenie diagnostyczne, jednak u osób starszych jego wskazania mogą być obarczone większym ryzykiem błędu. Wynika to nie z samego wieku, lecz ze zmian fizjologicznych i chorób współistniejących, które wpływają na sposób pomiaru saturacji.

Proces ten u seniorów bywa zakłócony z kilku istotnych powodów:

1. Gorsze ukrwienie obwodowe (słaba perfuzja)

U osób starszych często występują:

• miażdżyca,
• choroby naczyń obwodowych,
• obniżone ciśnienie krwi.

To powoduje słabszy przepływ krwi w palcach, a pulsoksymetr może:

• zaniżać saturację,
• pokazywać niestabilne lub „skaczące” wartości,
• mieć problem z odczytem tętna.

2. Zmiany skórne i strukturalne związane z wiekiem

Z wiekiem skóra:

• staje się cieńsza,
• traci elastyczność,
• ma inną strukturę naczyń włosowatych.

Dla pulsoksymetru oznacza to gorsze warunki optyczne, co może prowadzić do błędnych pomiarów – zwłaszcza w tańszych lub niskiej jakości urządzeniach.

3. Drżenie rąk i mikroruchy

U seniorów częściej występują:

• drżenia mięśniowe,
• choroba Parkinsona,
• mimowolne ruchy palców.

Pulsoksymetr jest bardzo wrażliwy na ruch, dlatego nawet niewielkie drżenie może:

• zakłócić sygnał,
• fałszować wynik saturacji,
• powodować chwilowe spadki SpO₂.

4. Choroby współistniejące wpływające na odczyt

U osób starszych często współwystępują:

• niewydolność serca,
• POChP,
• anemia,
• zaburzenia rytmu serca.

Te stany mogą powodować:

• realne wahania saturacji,
• trudniejszą interpretację wyników,
• różnice między pomiarem a stanem klinicznym pacjenta.

5. Zimne dłonie i temperatura otoczenia

Starsze osoby mają często:

• gorszą termoregulację,
• zimne kończyny.

Niska temperatura palców powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, co utrudnia prawidłowy odczyt przez pulsoksymetr.

6. Jakość i klasa pulsoksymetru ma znaczenie

Nie wszystkie pulsoksymetry są takie same. Urządzenia:

• niskiej jakości,
• bez certyfikacji medycznej,
• przeznaczone wyłącznie do użytku domowego

częściej generują błędy u pacjentów w podeszłym wieku.

Pulsoksymetry klasy klinicznej:

• lepiej radzą sobie z niską perfuzją,
• posiadają algorytmy redukcji artefaktów ruchowych,
• zapewniają stabilniejsze i bardziej wiarygodne wyniki.

Jak poprawić wiarygodność pomiaru u osoby starszej?

✔ ogrzać dłonie przed pomiarem
✔ zadbać o bezruch palca
✔ unikać lakieru do paznokci
✔ wykonać kilka pomiarów i porównać wyniki
✔ stosować certyfikowany pulsoksymetr medyczny

Podsumowanie

Błędne wskazania pulsoksymetru u osób starszych wynikają głównie ze zmian krążeniowych, skórnych i neurologicznych, a nie z samego urządzenia.

Dlatego w diagnostyce seniorów kluczowe znaczenie ma jakość sprzętu, prawidłowa technika pomiaru i interpretacja wyników w kontekście klinicznym.