Choroba Scheuermanna

Choroba Scheuermanna, nazywana także kyfozą młodzieńczą, to schorzenie kręgosłupa występujące głównie u dzieci i młodzieży w okresie dojrzewania. Charakteryzuje się zniekształceniem trzonów kręgów, co prowadzi do zwiększonej kifozy piersiowej – czyli nadmiernego zaokrąglenia pleców, potocznie określanego jako „garb”.

Czym jest choroba Scheuermanna?

Choroba Scheuermanna to jałowa martwica nasad trzonów kręgów, w wyniku której kręgi ulegają zniekształceniu (zamiast mieć kształt prostokątny, przybierają kształt klina).
Zmiany te prowadzą do trwałego zagięcia kręgosłupa w odcinku piersiowym lub piersiowo-lędźwiowym.

Najczęściej choroba ujawnia się między 11. a 17. rokiem życia, częściej u chłopców niż u dziewcząt.

Dokładna przyczyna choroby Scheuermanna nie jest do końca znana, jednak naukowcy wskazują na kilka czynników ryzyka:

• predyspozycje genetyczne
• zaburzenia rozwoju chrząstki nasadowej trzonów kręgów
• mikrourazy i przeciążenia kręgosłupa w okresie wzrostu
• nieprawidłowa postawa
• zbyt szybki wzrost ciała w okresie dojrzewania
• niedobory witaminy D lub wapnia

Początkowo choroba może przebiegać bezobjawowo, jednak z czasem pojawiają się charakterystyczne symptomy:

• zwiększona kifoza piersiowa – widoczne „zaokrąglone plecy”
• ból pleców (szczególnie po dłuższym siedzeniu lub wysiłku)
• uczucie sztywności w odcinku piersiowym
• zmniejszona elastyczność kręgosłupa
• w zaawansowanych przypadkach – kompensacyjne wygięcie odcinka lędźwiowego (hiperlordoza) i wysunięcie głowy do przodu
• W badaniu radiologicznym widoczne są klinowate zniekształcenia trzonów kręgów i nierówności płyt nasadowych

Rozpoznanie choroby Scheuermanna opiera się na:

• badaniu fizykalnym – ocena postawy ciała i ruchomości kręgosłupa
• zdjęciu RTG – wykazującym charakterystyczne zmiany strukturalne (co najmniej trzy sąsiednie kręgi o klinowatym kształcie)
• w niektórych przypadkach – rezonansie magnetycznym (MRI), który pozwala ocenić tkanki miękkie i dyski międzykręgowe

Leczenie choroby Scheuermanna

Sposób leczenia zależy od stopnia zaawansowania zmian i wieku pacjenta.

Leczenie zachowawcze:

• fizjoterapia – ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu i brzucha, rozciągające klatkę piersiową, poprawiające postawę,
• kinezyterapia i pływanie – szczególnie styl grzbietowy,
• gorset ortopedyczny (np. gorset Milwaukee) – w przypadkach postępującej deformacji u młodych pacjentów,
• edukacja posturalna – nauka prawidłowego siedzenia i chodzenia,
• unikanie długiego siedzenia i noszenia ciężkich plecaków.
•  

Leczenie operacyjne:

• Wskazane jest jedynie w ciężkich przypadkach, gdy kifoza przekracza 75° lub towarzyszą jej silne bóle i zaburzenia oddechowe. Operacja polega na wyprostowaniu i stabilizacji kręgosłupa za pomocą implantów.

Rokowanie w chorobie Scheuermanna jest zazwyczaj dobre, jeśli schorzenie zostanie wcześnie rozpoznane i odpowiednio leczone.
Regularna fizjoterapia pozwala na zahamowanie postępu deformacji, poprawę sylwetki i zmniejszenie dolegliwości bólowych.

Nie leczona choroba może prowadzić do trwałych wad postawy, przeciążeń mięśniowych, a w dorosłości – do bólu przewlekłego i zwyrodnień kręgosłupa.

Choroba Scheuermanna to częsta przyczyna wad postawy u młodzieży, która – mimo że niegroźna dla życia – wymaga systematycznej terapii i opieki specjalistycznej.
Regularne ćwiczenia, aktywność fizyczna oraz właściwa postawa ciała to klucz do utrzymania zdrowego kręgosłupa i uniknięcia bólu w przyszłości.