Palec zatrzaskujący

Palec zatrzaskujący to schorzenie ręki polegające na zaburzeniu płynnego zginania i prostowania palca. Podczas ruchu palec może się blokować w pozycji zgiętej lub wyprostowanej, a jego odblokowaniu często towarzyszy charakterystyczne przeskoczenie lub kliknięcie. Dolegliwość ta może powodować ból, sztywność oraz ograniczenie sprawności dłoni, wpływając na codzienne funkcjonowanie.

Czym jest palec zatrzaskujący?

Palec zatrzaskujący jest wynikiem zaburzenia pracy ścięgna zginacza palca oraz jego pochewki. W prawidłowych warunkach ścięgno przesuwa się płynnie w obrębie kanału włóknistego. W przebiegu choroby dochodzi do pogrubienia ścięgna lub zwężenia pochewki, co utrudnia jego przesuwanie. W efekcie ścięgno może blokować się podczas ruchu, a palec zatrzaskuje się w jednej pozycji.

Schorzenie to może dotyczyć jednego lub kilku palców, najczęściej kciuka, palca serdecznego lub środkowego. Występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, choć najczęściej diagnozowane jest u osób w wieku średnim i starszym.

Objawy palca zatrzaskującego

Pierwszym objawem bywa uczucie sztywności palca, szczególnie odczuwalne rano. Z czasem pojawia się ból w okolicy podstawy palca po stronie dłoniowej, który może nasilać się podczas chwytania przedmiotów lub wykonywania powtarzalnych ruchów.

Charakterystycznym objawem jest blokowanie palca podczas zginania lub prostowania. Czasami konieczne jest użycie drugiej ręki, aby go wyprostować, czemu może towarzyszyć bolesne przeskoczenie. W zaawansowanych przypadkach palec może pozostawać trwale zablokowany w pozycji zgiętej.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Dokładna przyczyna palca zatrzaskującego nie zawsze jest jednoznaczna. Często schorzenie rozwija się na skutek przeciążenia ręki i wykonywania powtarzalnych czynności wymagających silnego chwytu. Może również wystąpić w przebiegu chorób przewlekłych takich jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy dna moczanowa.

Czynnikiem ryzyka jest także wiek oraz płeć, ponieważ palec zatrzaskujący częściej występuje u kobiet. U dzieci schorzenie to ma zwykle podłoże wrodzone i najczęściej dotyczy kciuka.

Diagnostyka

Rozpoznanie palca zatrzaskującego opiera się głównie na badaniu klinicznym i wywiadzie z pacjentem. Lekarz ocenia zakres ruchu palca, obecność bólu oraz charakterystyczne objawy zatrzaskiwania. W większości przypadków nie są konieczne dodatkowe badania obrazowe.

W sytuacjach wątpliwych lub gdy podejrzewa się inne schorzenia ręki, może być wykonane badanie ultrasonograficzne, które pozwala ocenić stan ścięgien i pochewek ścięgnistych.

Metody leczenia

Leczenie palca zatrzaskującego zależy od stopnia zaawansowania objawów. W początkowej fazie często stosuje się leczenie zachowawcze, obejmujące ograniczenie przeciążeń, czasowe unieruchomienie palca oraz stosowanie leków przeciwzapalnych. Pomocna bywa również fizjoterapia, która ma na celu poprawę ruchomości i zmniejszenie napięcia ścięgna.

W przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy, stosuje się iniekcje glikokortykosteroidów w okolice pochewki ścięgna. Metoda ta u wielu pacjentów prowadzi do ustąpienia objawów.

Jeżeli dolegliwości utrzymują się lub nawracają, rozważa się leczenie operacyjne. Zabieg polega na przecięciu zwężonej części pochewki ścięgna, co umożliwia swobodny ruch ścięgna i przywraca pełną sprawność palca. Jest to procedura krótka i zazwyczaj wykonywana w znieczuleniu miejscowym.

Rokowanie i profilaktyka

Rokowanie w przypadku palca zatrzaskującego jest zazwyczaj dobre, szczególnie gdy leczenie zostanie wdrożone na wczesnym etapie. Większość pacjentów odzyskuje pełną sprawność dłoni.

W profilaktyce ważne jest unikanie długotrwałych przeciążeń ręki, robienie przerw podczas pracy manualnej oraz dbanie o ergonomię. Osoby z chorobami przewlekłymi powinny regularnie kontrolować ich przebieg, ponieważ mogą one zwiększać ryzyko rozwoju schorzenia.

Palec zatrzaskujący to częsta dolegliwość narządu ruchu, która może znacząco obniżać komfort życia. Charakterystyczne objawy, takie jak blokowanie palca i ból, powinny skłonić do konsultacji z lekarzem. Wczesna diagnostyka i odpowiednio dobrane leczenie pozwalają skutecznie opanować objawy i zapobiec trwałym ograniczeniom ruchu.