Krwiak podtwardówkowy to nagromadzenie krwi pomiędzy oponą twardą a powierzchnią mózgu. Powstaje najczęściej w wyniku urazu głowy, który prowadzi do uszkodzenia żył mostkowych i powolnego (lub gwałtownego) krwawienia do przestrzeni podtwardówkowej. Jest to stan potencjalnie zagrażający życiu, ponieważ narastający krwiak może uciskać mózg, powodując zaburzenia neurologiczne.

 

Rodzaje krwiaka podtwardówkowego

W zależności od czasu narastania objawów wyróżnia się:

Ostry krwiak podtwardówkowy

  • Objawy pojawiają się w ciągu 72 godzin od urazu
  • Często związany z ciężkimi urazami (np. wypadki komunikacyjne)
  • Wymaga pilnej interwencji chirurgicznej

Podostry krwiak podtwardówkowy

  • Objawy rozwijają się w ciągu kilku dni do 2 tygodni

Przewlekły krwiak podtwardówkowy

  • Objawy pojawiają się po kilku tygodniach, a nawet miesiącach
  • Częsty u osób starszych i u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe
  • Może rozwinąć się nawet po niewielkim urazie

 

Przyczyny

Najczęstsze przyczyny to:

  • uraz głowy (upadek, wypadek komunikacyjny)
  • pobicie
  • wstrząśnienie mózgu
  • stosowanie leków przeciwzakrzepowych
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • nadużywanie alkoholu
  • częste upadki u osób starszych

U seniorów ryzyko jest większe z powodu zaniku mózgu, który powoduje większe napięcie żył mostkowych.

 

Objawy krwiaka podtwardówkowego

Objawy zależą od wielkości i szybkości narastania krwiaka:

Najczęstsze symptomy:

  • silny ból głowy
  • senność
  • zaburzenia świadomości
  • nudności i wymioty
  • zaburzenia mowy
  • niedowład kończyn
  • drgawki
  • rozszerzenie jednej źrenicy

W przypadku przewlekłego krwiaka objawy mogą być subtelne i przypominać demencję lub udar.

 

Diagnostyka

Podstawowym badaniem jest:

  • Tomografia komputerowa (TK) głowy – szybkie i skuteczne wykrycie krwiaka
  • Rezonans magnetyczny (MRI) – szczególnie przy przewlekłych krwiakach

W sytuacjach nagłych diagnostyka musi być przeprowadzona natychmiast.

 

Leczenie

Leczenie zachowawcze

Stosowane przy małych krwiakach bez nasilonych objawów. Obejmuje:

  • obserwację neurologiczną
  • kontrolne badania obrazowe

Leczenie operacyjne

W przypadku dużych krwiaków konieczne jest:

  • odbarczenie krwiaka (kraniotomia lub trepanacja)
  • usunięcie skrzepów
  • zmniejszenie ucisku na mózg

Szybka interwencja znacząco poprawia rokowanie.

 

Powikłania

Nieleczony krwiak podtwardówkowy może prowadzić do:

  • trwałych uszkodzeń mózgu
  • śpiączki
  • padaczki pourazowej
  • zgonu

 

Rokowanie

Rokowanie zależy od:

  • wieku pacjenta
  • wielkości krwiaka
  • szybkości wdrożenia leczenia
  • ogólnego stanu zdrowia

W przypadku przewlekłych krwiaków rokowanie jest zazwyczaj dobre, jeśli leczenie zostanie wdrożone odpowiednio wcześnie.

 

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Natychmiastowa pomoc medyczna jest konieczna, jeśli po urazie głowy wystąpią:

  • utrata przytomności
  • narastający ból głowy
  • zaburzenia widzenia lub mowy
  • niedowład
  • drgawki

Krwiak podtwardówkowy to poważne powikłanie urazu głowy, które może rozwijać się szybko lub powoli. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnostyka i odpowiednie leczenie. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów po urazie głowy należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.