Choroba refluksowa przełyku (ang. Gastroesophageal Reflux Disease, GERD) to przewlekłe schorzenie układu pokarmowego, polegające na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Zjawisko to prowadzi do podrażnienia błony śluzowej przełyku i występowania charakterystycznych objawów, takich jak zgaga czy kwaśne odbijanie.

GERD należy odróżnić od sporadycznego refluksu, który może występować u zdrowych osób, np. po obfitym posiłku. W GERD objawy są częste, nawracające i mogą prowadzić do powikłań.

Przyczyny choroby refluksowej

Główną przyczyną GERD jest niewydolność dolnego zwieracza przełyku, który w warunkach prawidłowych zapobiega cofaniu się treści żołądkowej. Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby należą m.in.:

otyłość i nadwaga

przepuklina rozworu przełykowego

dieta bogata w tłuszcze, alkohol, kawę i czekoladę

palenie tytoniu

ciąża

stres i siedzący tryb życia

Objawy GERD

Objawy GERD mogą mieć różne nasilenie i nie zawsze ograniczają się do układu pokarmowego. Najczęstsze z nich to:

zgaga (uczucie pieczenia za mostkiem)

kwaśne lub gorzkie odbijanie

cofanie się treści pokarmowej

ból w klatce piersiowej

chrypka, kaszel, uczucie „guli w gardle”

problemy z połykaniem

U niektórych pacjentów GERD może przebiegać bez typowej zgagi, co utrudnia rozpoznanie.

Diagnostyka

Rozpoznanie GERD opiera się głównie na wywiadzie lekarskim i charakterystycznych objawach. W wybranych przypadkach wykonuje się dodatkowe badania, takie jak:

gastroskopia

24-godzinna pH-metria przełyku

manometria przełyku

Leczenie GERD

Leczenie choroby refluksowej obejmuje zarówno zmiany stylu życia, jak i farmakoterapię.

Zmiany niefarmakologiczne:

unikanie obfitych posiłków i jedzenia przed snem

redukcja masy ciała

podniesienie wezgłowia łóżka

eliminacja produktów nasilających objawy

Leczenie farmakologiczne:

inhibitory pompy protonowej (IPP)

antagoniści receptora H₂

leki zobojętniające kwas żołądkowy

W ciężkich, opornych na leczenie przypadkach rozważa się leczenie chirurgiczne.

Powikłania

Nieleczona choroba refluksowa może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

zapalenie przełyku

zwężenia przełyku

przełyk Barretta

zwiększone ryzyko raka przełyku

 

GERD to częsta choroba przewlekła, która znacząco wpływa na jakość życia pacjentów. Wczesne rozpoznanie, odpowiednie leczenie oraz modyfikacja stylu życia pozwalają skutecznie kontrolować objawy i zapobiegać powikłaniom.