Rak jajnika – przyczyny, objawy i leczenie
Tags
zmęczenie. zdrowy styl życia wzdęcia wiek pacjentki wczesne wykrycie wczesna diagnoza utrata masy ciała USG przezpochwowe tomografia komputerowa terapie celowane rokowanie rezonans magnetyczny rehabilitacja psychologiczna rak jajnika przyczyny raka jajnika profilaktyka raka jajnika objawy raka jajnika objawy podbrzusza nowotwór jajnika mutacje BRCA2 mutacje BRCA1 marker nowotworowy CA-125 leczenie raka jajnika laparoskopia diagnostyczna kontrola ginekologiczna immunoterapia historia rodzinna nowotworów endometrioza dieta i aktywność fizyczna czynniki ryzyka chirurgia onkologiczna chemioterapia badania laboratoryjne

Rak jajnika to złośliwy nowotwór, który rozwija się w komórkach jajników – żeńskich narządach płciowych odpowiedzialnych za produkcję komórek jajowych i hormonów. Choć występuje stosunkowo rzadko w porównaniu z innymi nowotworami ginekologicznymi, jest jednym z najgroźniejszych, ponieważ w początkowych stadiach często przebiega bezobjawowo, co utrudnia wczesne wykrycie.

 

Przyczyny i czynniki ryzyka

Dokładna przyczyna raka jajnika nie jest znana, ale ryzyko zachorowania wzrasta w obecności kilku czynników:

  • Predyspozycje genetyczne – mutacje w genach BRCA1 i BRCA2

  • Wiek – najczęściej diagnozowany u kobiet po 50. roku życia

  • Brak lub późne rozpoczęcie ciąży, brak karmienia piersią

  • Historia rodzinna – nowotwory jajnika, piersi lub jelita u bliskich krewnych

  • Endometrioza i inne schorzenia ginekologiczne

Styl życia, dieta i środowisko również mogą mieć wpływ, ale w mniejszym stopniu.

 

Objawy raka jajnika

W początkowej fazie choroba często przebiega bezobjawowo. W miarę rozwoju nowotworu mogą pojawić się:

  • bóle lub uczucie ciężkości w podbrzuszu

  • wzdęcia i powiększenie obwodu brzucha

  • zmiany w cyklu menstruacyjnym

  • uczucie pełności po małych posiłkach

  • częste oddawanie moczu

  • utrata apetytu i spadek masy ciała

  • zmęczenie i ogólne osłabienie

Ponieważ objawy są niespecyficzne, choroba bywa mylona z problemami gastrycznymi lub ginekologicznymi.

 

Diagnostyka

Wczesne wykrycie raka jajnika jest trudne, dlatego stosuje się różne metody diagnostyczne:

  • Badanie ginekologiczne i USG przezpochwowe

  • Badania laboratoryjne – oznaczenie markerów nowotworowych, np. CA-125

  • Tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI)

  • Laparoskopia diagnostyczna – w razie potrzeby pobranie próbki tkanki do badania histopatologicznego

Wczesna diagnoza znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.

 

Leczenie raka jajnika

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby i ogólnego stanu pacjentki. Obejmuje:

  • Chirurgię – usunięcie jajnika, jajowodów, czasem macicy i węzłów chłonnych

  • Chemioterapię – przed lub po operacji, w celu zniszczenia komórek nowotworowych

  • Terapie celowane i immunoterapia – u wybranych pacjentek z określonymi mutacjami genetycznymi

  • Wsparcie psychologiczne i rehabilitacja – poprawa jakości życia i wsparcie emocjonalne

W leczeniu zaawansowanego raka często stosuje się kombinację metod.

 

Rokowanie i profilaktyka

Rokowanie zależy od stadium choroby w chwili diagnozy. Wczesne wykrycie raka jajnika daje największe szanse na wyleczenie, dlatego istotne są regularne badania ginekologiczne i kontrola stanu zdrowia u kobiet z grup ryzyka.

Profilaktyka obejmuje:

  • monitorowanie czynników ryzyka i testy genetyczne w rodzinach z historią raka

  • regularne badania ginekologiczne i USG

  • zdrowy styl życia, aktywność fizyczną i odpowiednią dietę

 

Rak jajnika to poważny nowotwór żeńskich narządów płciowych, którego wczesne objawy są często trudne do rozpoznania. Szybka diagnoza, leczenie chirurgiczne i onkologiczne oraz wsparcie medyczne i psychologiczne są kluczowe dla poprawy rokowania i jakości życia pacjentek. Regularne badania i świadomość czynników ryzyka pozwalają zwiększyć szanse na skuteczne leczenie.