Kiła – groźna, ale uleczalna choroba zakaźna
Kiła (syfilis) to przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Treponema pallidum (krętek blady). Przenosi się głównie drogą kontaktów seksualnych, rzadziej przez krew oraz z matki na dziecko w czasie ciąży (kiła wrodzona). Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań dotyczących wielu narządów, jednak wcześnie wykryta jest w pełni uleczalna.

Jak dochodzi do zakażenia?

Do zakażenia najczęściej dochodzi podczas:
  • kontaktów seksualnych (pochwowych, analnych, oralnych) z osobą zakażoną,
  • kontaktu z wydzieliną z owrzodzeń kiłowych,
  • przeniesienia bakterii z matki na płód przez łożysko.
Krętek blady wnika do organizmu przez uszkodzoną skórę lub błony śluzowe. Okres wylęgania choroby wynosi zwykle od 2 do 3 tygodni, ale może być dłuższy.

 

Etapy kiły i objawy

Kiła rozwija się etapami, a jej objawy zmieniają się wraz z postępem choroby.

1. Kiła pierwotna

Pierwszym objawem jest niebolesne owrzodzenie (wrzód twardy) w miejscu wniknięcia bakterii – najczęściej na narządach płciowych, w jamie ustnej lub okolicy odbytu. Zmianie towarzyszy powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Wrzód goi się samoistnie po kilku tygodniach, co nie oznacza wyleczenia.

 

2. Kiła wtórna

Po kilku tygodniach lub miesiącach pojawiają się objawy ogólnoustrojowe:
  • wysypka (często na dłoniach i stopach),
  • zmiany na błonach śluzowych,
  • gorączka,
  • bóle gardła,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • wypadanie włosów.
Objawy te również mogą ustąpić samoistnie.

 

3. Kiła utajona

W tym okresie nie występują objawy kliniczne, ale bakteria nadal pozostaje w organizmie. Choroba może trwać w tej fazie przez wiele lat.

 

4. Kiła późna (trzeciorzędowa)

Może rozwinąć się po wielu latach nieleczenia. Prowadzi do poważnych uszkodzeń:
  • układu nerwowego (kiła układu nerwowego),
  • serca i naczyń krwionośnych,
  • narządów wewnętrznych,
  • kości i skóry.
Powikłania mogą być nieodwracalne i zagrażać życiu.

Kiła wrodzona

Zakażenie w czasie ciąży może prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub ciężkich wad wrodzonych u dziecka. Dlatego badania w kierunku kiły są obowiązkowe u kobiet ciężarnych.

Diagnostyka

Rozpoznanie kiły opiera się na:

 

  • badaniach serologicznych krwi (np. VDRL, RPR, testy swoiste),
  • badaniu zmian skórnych,
  • w niektórych przypadkach badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego.
Wczesne wykrycie choroby pozwala uniknąć groźnych powikłań.

Leczenie

Podstawą leczenia kiły jest antybiotykoterapia, najczęściej penicylina podawana domięśniowo. Leczenie jest skuteczne, szczególnie we wczesnych stadiach choroby. Ważne jest także:
  • leczenie partnerów seksualnych,
  • czasowa abstynencja seksualna do zakończenia terapii,
  • kontrolne badania serologiczne po zakończeniu leczenia.

Profilaktyka

Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia:
  • stosuj prezerwatywy,
  • unikaj ryzykownych kontaktów seksualnych,
  • wykonuj regularne badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową,
  • informuj partnerów o zakażeniu.
Kiła to poważna choroba zakaźna, która nieleczona może prowadzić do ciężkich powikłań narządowych. Mimo groźnego przebiegu jest chorobą w pełni uleczalną, jeśli zostanie wcześnie rozpoznana i odpowiednio leczona. Regularne badania, odpowiedzialne zachowania seksualne oraz szybka reakcja na niepokojące objawy są kluczowe dla ochrony zdrowia.