Jaskra barwnikowa – czym jest?

Jaskra barwnikowa to stosunkowo rzadka postać jaskry, która najczęściej dotyka osoby młode i w średnim wieku. Choroba ta może przez długi czas rozwijać się bezobjawowo, stopniowo prowadząc do uszkodzenia nerwu wzrokowego i pogorszenia widzenia. Wczesne rozpoznanie jaskry barwnikowej jest kluczowe, ponieważ nieleczona może prowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku. Jaskra barwnikowa jest odmianą jaskry wtórnej otwartego kąta. Jej istotą jest uwalnianie się barwnika z tylnej powierzchni tęczówki oka. Uwolnione drobiny barwnika odkładają się w strukturach odpowiedzialnych za odpływ cieczy wodnistej, zwłaszcza w tzw. beleczkowaniu. Nagromadzenie barwnika utrudnia odpływ płynu z gałki ocznej, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Podwyższone ciśnienie stopniowo uszkadza nerw wzrokowy.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Dokładna przyczyna jaskry barwnikowej nie jest w pełni poznana, jednak choroba wiąże się z nieprawidłową budową oka. Do najważniejszych czynników ryzyka należą:

krótkowzroczność,

młody wiek (najczęściej 20–50 lat),

płeć męska (choroba częściej występuje u mężczyzn),

predyspozycje genetyczne,

intensywny wysiłek fizyczny, który może zwiększać uwalnianie barwnika.

Objawy jaskry barwnikowej

W początkowych stadiach choroba często nie daje wyraźnych objawów, co czyni ją szczególnie niebezpieczną. Z czasem mogą pojawić się:

okresowe zamglenie widzenia,

widzenie kolorowych kół wokół źródeł światła,

bóle oczu lub głowy,

stopniowe zawężanie pola widzenia.

Nieleczona jaskra barwnikowa prowadzi do trwałego uszkodzenia nerwu wzrokowego i nieodwracalnej utraty wzroku.

Diagnostyka

Rozpoznanie jaskry barwnikowej opiera się na badaniach okulistycznych, takich jak:

pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,

badanie dna oka,

gonioskopia (ocena kąta przesączania),

badanie pola widzenia,

optyczna koherentna tomografia nerwu wzrokowego (OCT).

Charakterystycznym objawem jest obecność drobin barwnika w strukturach przedniego odcinka oka.

Leczenie

Celem leczenia jaskry barwnikowej jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i spowolnienie postępu choroby. Stosuje się:

leczenie farmakologiczne (krople do oczu),

laseroterapię (np. laserowa irydotomia lub trabekuloplastyka),

leczenie chirurgiczne w przypadkach zaawansowanych.

Leczenie zazwyczaj jest długotrwałe i wymaga regularnej kontroli okulistycznej.

Jaskra barwnikowa to podstępna choroba oczu, która przez długi czas może pozostawać niezauważona. Dzięki nowoczesnym metodom diagnostycznym i leczeniu możliwe jest skuteczne kontrolowanie choroby, pod warunkiem jej wczesnego rozpoznania. Świadomość objawów oraz regularne wizyty u okulisty są najlepszą ochroną przed poważnymi konsekwencjami tej choroby.