Jaglica (łac. trachoma) to przewlekła choroba oczu wywoływana przez bakterię Chlamydia trachomatis. Jest jedną z głównych przyczyn ślepoty zakaźnej na świecie, szczególnie w krajach rozwijających się, gdzie panują trudne warunki sanitarne. Choroba rozwija się stopniowo i może prowadzić do trwałego uszkodzenia rogówki oraz spojówek, dlatego wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe.

 

Jak dochodzi do zakażenia?

Jaglica przenosi się głównie drogą bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub przez zanieczyszczone ręce, przedmioty i owady (np. muchy).

Do zakażenia najczęściej dochodzi w:

  • miejscach o złych warunkach sanitarnych,
  • dużych skupiskach ludzkich,
  • społecznościach o ograniczonym dostępie do czystej wody.

Chorują głównie dzieci, które stają się rezerwuarem bakterii w społeczności, a przewlekłe zakażenie w młodym wieku prowadzi do powikłań w dorosłości.

 

Objawy jaglicy

Jaglica przebiega stopniowo i może pozostawać niezauważona przez wiele lat. Objawy dzieli się na fazy:

1. Wczesna faza

  • zaczerwienienie spojówek,
  • łzawienie,
  • uczucie piasku pod powiekami,
  • nadwrażliwość na światło.

2. Przewlekłe zmiany

  • bliznowacenie spojówek,
  • skrzywienie powiek (entropion),
  • wrastanie rzęs w kierunku oka (trichiasis),
  • podrażnienie rogówki, ból i owrzodzenia.

3. Powikłania

  • zmętnienie i uszkodzenie rogówki,
  • utrata ostrości wzroku,
  • w skrajnych przypadkach całkowita ślepota.

 

Diagnostyka

Rozpoznanie jaglicy opiera się głównie na badaniu okulistycznym:

  • ocenie spojówek i powiek,
  • stwierdzeniu obecności charakterystycznych zmian i blizn,
  • testach laboratoryjnych (w przypadku wątpliwości: wykrycie DNA bakterii).

 

Leczenie jaglicy

1. Farmakologiczne

Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Najczęściej stosuje się:

  • azytromycynę (jednorazowo doustnie) – ułatwia masowe leczenie populacji,
  • tetracyklinę w postaci maści do oczu – stosowaną miejscowo.

2. Leczenie chirurgiczne

W przypadku przewlekłych zmian, które prowadzą do wrastania rzęs w rogówkę (trichiasis), wykonuje się operacje powiek, aby zapobiec uszkodzeniu rogówki i ślepocie.

 

Zapobieganie jaglicy

Kluczowa jest profilaktyka i poprawa warunków sanitarnych:

  • regularne mycie rąk i twarzy dzieci,
  • dostęp do czystej wody,
  • eliminacja much z otoczenia,
  • edukacja społeczności,
  • masowe leczenie antybiotykami w rejonach endemicznych.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) promuje program SAFE:

  • S – Surgery (chirurgia powiek),
  • A – Antibiotics (antybiotyki),
  • F – Facial cleanliness (czystość twarzy),
  • E – Environmental improvement (poprawa środowiska i higieny).

Jaglica to przewlekła infekcja bakteryjna oczu, która może prowadzić do trwałej ślepoty, jeśli nie jest leczona. Choroba dotyczy głównie dzieci w krajach rozwijających się, a jej zwalczanie wymaga połączenia leczenia farmakologicznego, chirurgii i poprawy warunków higienicznych. Wczesne rozpoznanie i odpowiednia opieka okulistyczna pozwalają zapobiec poważnym powikłaniom i chronić wzrok.