Hejt rówieśniczy – słowa, które ranią bardziej niż myślimy

Hejt rówieśniczy to problem, który wciąż bywa bagatelizowany. Często słyszymy, że „to tylko żarty”, „takie są realia szkoły” albo „w pracy trzeba mieć twardą skórę”. Tymczasem regularne poniżanie, wyśmiewanie czy wykluczanie z grupy może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego – niezależnie od wieku.

Hejt nie kończy się na szkolnym korytarzu

Choć najczęściej mówi się o hejcie wśród dzieci i młodzieży, to podobne mechanizmy występują również w dorosłym życiu zawodowym. W szkole hejt może przybierać formę przezywania, rozpowszechniania plotek, ośmieszania na forum klasy czy ignorowania przez rówieśników. 

Hejt a mobbing 

Hejt rówieśniczy najczęściej występuje wśród osób o podobnym statusie – uczniów w klasie czy współpracowników w zespole. Mobbing dotyczy środowiska pracy i polega na uporczywym, długotrwałym nękaniu pracownika, często przy wykorzystaniu przewagi hierarchicznej lub organizacyjnej.

W praktyce medycznej skutki obu zjawisk są zbliżone. Zarówno hejt, jak i mobbing prowadzą do przewlekłego stresu, poczucia zagrożenia i utraty kontroli, co znacząco obciąża układ nerwowy.

Skąd bierze się hejt?

Źródłem hejtu bardzo rzadko jest sama ofiara. Najczęściej wynika on z:

• niskiego poczucia własnej wartości u osoby hejtującej,

• potrzeby kontroli i dominacji,

• frustracji, stresu lub poczucia zagrożenia,

• braku umiejętności radzenia sobie z emocjami,

• przyzwolenia otoczenia na przemoc słowną.

Milczenie świadków i brak reakcji ze strony dorosłych, nauczycieli czy przełożonych sprawiają, że hejt się utrwala i eskaluje.

Psychiczne konsekwencje hejtu

Długotrwałe doświadczanie hejtu może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. U osób narażonych na przemoc psychiczną często obserwuje się:

• obniżoną samoocenę i poczucie własnej wartości,

• przewlekły stres i napięcie emocjonalne,

• zaburzenia snu i koncentracji,

• objawy lękowe i depresyjne,

• wycofanie społeczne i izolację,

• spadek motywacji do nauki lub pracy.

U dzieci i młodzieży skutki hejtu mogą rzutować na całe dorosłe życie. U dorosłych – prowadzić do wypalenia zawodowego i rezygnacji z pracy.

Dlaczego nie wolno tego bagatelizować?

Hejt nie jest elementem „normalnego dorastania” ani „twardej kultury pracy”. To forma przemocy psychicznej, która pozostawia ślad – często niewidoczny na pierwszy rzut oka, ale bardzo realny. Słowa mają moc, a powtarzane regularnie mogą niszczyć poczucie bezpieczeństwa i własnej wartości.

Jak reagować na hejt?

Najważniejsze to nie zostawać z problemem samemu. Warto:

• mówić o swoich doświadczeniach z zaufaną osobą,

• szukać wsparcia u pedagoga, psychologa lub terapeuty,

• uczyć się asertywnego stawiania granic,

• dokumentować sytuacje hejtu, szczególnie w miejscu pracy,

• reagować jako świadek – nawet krótki sprzeciw ma znaczenie.

Wspólna odpowiedzialność

Zarówno szkoła, jak i miejsce pracy powinny być przestrzenią bezpieczną. Przeciwdziałanie hejtowi wymaga jasnych zasad, edukacji emocjonalnej i realnej reakcji na zgłoszenia. Brak działania to milcząca zgoda na przemoc.

Hejt rówieśniczy to problem społeczny, który dotyka jednostek bardzo osobiście. Zrozumienie jego mechanizmów i konsekwencji to pierwszy krok do zmiany – zarówno dla ofiar, jak i całego otoczenia.