Glistnica (ascarioza) – przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest glistnica?

Glistnica, inaczej ascarioza, to pasożytnicza choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez Ascaris lumbricoides, czyli glistę ludzką. Jest to jeden z najczęstszych pasożytów jelitowych na świecie, szczególnie w rejonach o niższym poziomie higieny i słabym dostępie do czystej wody.

Do zarażenia dochodzi najczęściej przez połknięcie jaj pasożyta – znajdują się one na brudnych rękach, w zanieczyszczonej glebie lub na nieumytych warzywach i owocach.

Jak dochodzi do zarażenia?

Cykl życiowy glisty jest charakterystyczny:

Połknięte jaja uwalniają larwy w jelicie cienkim.

Larwy przedostają się do krwi, a następnie do płuc.

Z płuc przemieszczają się do gardła, skąd są ponownie połykane.

W jelicie cienkim rozwijają się do postaci dorosłej, gdzie składają jaja.

Pełny cykl trwa kilka tygodni, a dorosła glista może żyć nawet 1–2 lata.

Objawy glistnicy

Objawy zależą od etapu zarażenia i liczby pasożytów.

Objawy w fazie wędrówki larw (płuca):

kaszel, duszność,

świszczący oddech,

przejściowe stany podgorączkowe,

czasem bóle w klatce piersiowej.

Objawy w fazie jelitowej:

bóle brzucha (najczęściej rozlane),

nudności, brak apetytu,

biegunka lub zaparcia,

chudnięcie,

u dzieci – wolniejszy wzrost i rozwój.

Poważniejsze powikłania (rzadziej):

niedrożność jelit,

zapalenie dróg żółciowych lub trzustki, gdy pasożyty wnikną do przewodów.

Diagnostyka

Najczęściej stosuje się badanie kału na obecność jaj pasożyta. W fazie płucnej mogą być widoczne zmiany zapalne w RTG klatki piersiowej. W niektórych przypadkach dorosłe glisty mogą być widoczne podczas USG jamy brzusznej lub endoskopii.

Leczenie

Leczenie glistnicy polega na podaniu leków przeciwpasożytniczych. Najczęściej stosuje się substancje takie jak:

albendazol,

mebendazol,

iwermektyna (rzadziej),

pyrantel.

Leki dobiera lekarz, a terapia zwykle jest krótkotrwała i bardzo skuteczna.

Jeśli podejrzewasz u siebie lub dziecka glistnicę — skontaktuj się z lekarzem. Nie podawaj leków przeciwpasożytniczych bez konsultacji.

Profilaktyka

Zapobieganie glistnicy opiera się głównie na higienie:

dokładne mycie rąk przed jedzeniem i po korzystaniu z toalety,

mycie warzyw i owoców przed spożyciem,

picie czystej, przebadanej wody,

unikanie kontaktu z zanieczyszczoną glebą,

edukacja dzieci w zakresie higieny.


Glistnica to częsta choroba pasożytnicza przenoszona drogą pokarmową. Choć może przebiegać bezobjawowo, w niektórych przypadkach powoduje dolegliwości ze strony układu oddechowego i pokarmowego. Na szczęście leczenie jest skuteczne i dobrze tolerowane, a podstawą zapobiegania pozostaje higiena.