Tagi:
zaburzenia smaku smak badanie smaku

Zaburzenia smaku (dysgeuzja) to nieprawidłowe odczuwanie bodźców smakowych, obejmujące utratę smaku (ageuzja), osłabienie smaku (hipogeuzja) lub zniekształcenie smaku. Do przyczyn należą infekcje (wirusowe, bakteryjne), problemy stomatologiczne, suchość w ustach, niedobór cynku, leki oraz palenie tytoniu. W przypadku utrzymujących się objawów należy skonsultować się z lekarzem.

 

Rodzaje zaburzeń smaku:

  • Ageuzja: Całkowita utrata smaku.
  • Hipestezja: zmniejszona wrażliwość na smaki.
  • Dysgeuzja: zniekształcone postrzeganie smaku (np. metaliczny posmak w ustach).
  • Nadwrażliwość smakowa: nasilona reakcja na bodźce. 

 

Najczęstsze przyczyny zaburzeń smaku:

  1. Infekcje: wirusowe (w tym COVID-19), bakteryjne i grzybicze infekcje jamy ustnej.
  2. Problemy stomatologiczne: choroby dziąseł, próchnica, aftowe zapalenie jamy ustnej, protezy zębowe.
  3. Leki: diuretyki, antybiotyki, hormony.
  4. Styl życia: palenie tytoniu, alkohol.
  5. Choroby ogólnoustrojowe: problemy neurologiczne (udar mózgu, stwardnienie rozsiane), nowotwory gruczołów ślinowych, niedobór cynku.
  6. Suchość w ustach (kserostomia): niewystarczająca ilość śliny do rozpuszczania smaków.

 

Występują również halucynacje smakowe, polegające na odczuwaniu smaków, które w rzeczywistości nie istnieją. Osoba doświadczająca halucynacji smakowych może odczuwać smak określonego pokarmu, napoju lub substancji chemicznej, mimo że nie ma ich w ustach.

Pomimo pozornie błahych objawów zaburzenia smaku mogą mieć poważne konsekwencje dla pacjentów. Osoba cierpiąca na te zaburzenia może między innymi nabrać niechęci do jedzenia, co może prowadzić do niedożywienia i osłabienia układu odpornościowego. W skrajnych przypadkach może dojść do depresji i niechęci do kontaktów z innymi. Dlatego tak ważne jest ustalenie dokładnej przyczyny zaburzeń smaku i zastosowanie odpowiedniego leczenia.

 

 

Przyczyny zaburzeń smaku związane z laryngologią

Zaburzenia smaku mogą mieć różne przyczyny. Obejmują one zarówno te nieistotne — takie jak palenie tytoniu lub przyjmowanie niektórych rodzajów leków — jak i bardzo poważne, wynikające z rozwoju choroby. Poniżej opisano najczęstsze przyczyny nieprawidłowego odczuwania smaku związane z laryngologią.

 

Przyczyny zaburzeń smaku związane z otolaryngologią

Zaburzenia smaku mogą mieć różne przyczyny. Obejmują one zarówno te nieistotne — takie jak palenie tytoniu lub przyjmowanie niektórych rodzajów leków — jak i bardzo poważne, wynikające z rozwoju choroby. Poniżej opisano najczęstsze przyczyny zaburzeń smaku związane z otolaryngologią.

 

Zaburzenia jamy ustnej i gardła

Zaburzenia smaku mogą wynikać z chorób jamy ustnej i gardła, problemów stomatologicznych, stosowania protez zębowych oraz złej higieny jamy ustnej. Infekcje grzybicze, aftowe zapalenie jamy ustnej oraz zmiany zapalne języka i gruczołów ślinowych to schorzenia, które mogą wpływać na odczuwanie smaku.

 

Ogólnoustrojowe przyczyny zaburzeń smaku

Zaburzenia smaku mają również przyczyny ogólnoustrojowe.

 

Choroby metaboliczne i endokrynologiczne

Nieprawidłowe odczuwanie smaku może towarzyszyć chorobom układu pokarmowego, takim jak kamica żółciowa. Pacjenci z refluksem żołądkowo-przełykowym również często skarżą się na ten problem.

Cukrzyca, niedoczynność tarczycy oraz niewydolność nerek i wątroby to choroby metaboliczne, w których również obserwuje się zaburzenia smaku. Do najczęstszych schorzeń prowadzących do zaburzeń smaku należą wahania hormonalne związane z ciążą oraz zaburzenia hormonalne, takie jak hipogonadyzm.

 

Niedobory mikroelementów i witamin

Czynniki przyczyniające się do wystąpienia zaburzeń smaku i węchu obejmują niedobory witamin A, B12 oraz mikroelementów. Zaburzenia metabolizmu jonów miedzi, cynku, kobaltu i niklu również przyczyniają się do nieprawidłowego odczuwania smaku.

 

Skutki uboczne leków

Na prawidłowe odczuwanie smaku wpływają również niektóre leki, takie jak niektóre diuretyki, hormony, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę oraz antybiotyki. Leki te w naturalny sposób obniżają poziom cynku w surowicy, a prawidłowe odczuwanie smaku zależy właśnie od tego poziomu. Zbyt niski poziom tego jonu również wpływa na smak potraw.

 

Postępowanie i leczenie zaburzeń smaku

Leczenie zaburzeń smaku zależy od przyczyny problemu. Jeśli zaburzenia smaku są spowodowane chorobą jamy ustnej lub gardła, konieczne jest leczenie infekcji grzybiczych, stanów zapalnych, infekcji lub aft. Leczenie choroby podstawowej może pomóc w przywróceniu prawidłowego odczuwania smaku. Jeśli nieprawidłowości w odczuwaniu smaku są spowodowane infekcją, konieczna może być terapia antybiotykowa lub leki przeciwwirusowe. Postępowanie w przypadku zaburzeń smaku powinno również obejmować wyrównanie poziomu hormonów. W przypadku osób, które doznały nieodwracalnego uszkodzenia nerwów, konieczna będzie zmiana codziennej diety.