Tagi:
wata wiskozowa wata bawełniana wata

Wata składa się z splątanych, luźnych włókien, zazwyczaj wykonanych z bawełny lub wiskozy. W XIX wieku po raz pierwszy zastosował ją jako opatrunek chirurg Ludwik Bierkowski. Od tego czasu stała się jednym z podstawowych materiałów służących do tamowania krwawienia i zakrywania ran.

Wata ma dwa podstawowe zastosowania medyczne. Pierwszym z nich jest wykorzystanie jej jako materiału chłonnego, który wchłania krew lub ropny wysięk z ran, oparzeń lub blizn pooperacyjnych. Drugim zastosowaniem waty jest używanie jej jako  materiał do czyszczenia i dezynfekcji ran. W tym przypadku produkt jest nasączony środkiem antyseptycznym. Zaletą stosowania waty jest jej wysoka chłonność, ponieważ podczas czyszczenia rany wchłania ona również zakażoną krew lub osocze.


Ponieważ wata do opatrunków składa się z naturalnych włókien roślinnych, można ją łatwo sterylizować przy użyciu wysokich temperatur. Kolejną zaletą tego produktu jest jego dobra biodegradowalność.
Wata do opatrunków może być sterylna, w którym to przypadku pojedynczy opatrunek jest zamknięty w hermetycznym opakowaniu, lub niesterylna, gdy cały produkt znajduje się w jednej torebce. Opatrunki sterylne nakłada się bezpośrednio na rany, natomiast wata niesterylna służy przede wszystkim do czyszczenia obszaru wokół urazu.

 

Rodzaje waty

W medycynie stosuje się cztery rodzaje waty. Różnią się one materiałem, z którego są wykonane, a co za tym idzie – swoimi właściwościami.

 

Wata higroskopijna bawełniana

Wykonana z bielonych włókien bawełnianych o średniej długości 40 mm, która nie powinna być mniejsza niż 10 mm. Grubość włókna wynosi około 40 mikrometrów. W waty bawełnianej dopuszczalna jest niewielka ilość naturalnych zanieczyszczeń, takich jak łuski, osłonki lub pył bawełniany.
Wata bawełniana charakteryzuje się bardzo dobrą chłonnością (ponad 20 g wody na 1 g produktu), ponieważ między włóknami tworzą się duże przestrzenie, do których może wnikać płyn. Do zastosowań medycznych wata musi być dokładnie wybielona i mieć odpowiednią miękkość.

 

Wata wiskozowa higroskopijna

Wykonana z włókien drzewnych, głównie z drewna iglastego, które jest bielone i cięte na odcinki o odpowiedniej długości. Włókna celulozowe są grubsze, a wata z nich wykonana jest gęstsza niż wata bawełniana, co skutkuje mniejszą chłonnością.
Pomimo mniejszej chłonności wata wiskozowa ma wiele zastosowań. Jest niezwykle miękka i delikatna dla skóry, co czyni ją idealnym materiałem do stosowania w kosmetykach i higienie osobistej. Dzięki swojej strukturze nadaje się do demakijażu oraz nakładania toników lub maseczek na twarz. Ponadto wata wiskozowa ulega całkowitej biodegradacji, co zwiększa jej atrakcyjność w kontekście rosnącej świadomości ekologicznej.

 

Wata celulozowa (lignina)

Wata ligninowa, podobnie jak wata wiskozowa, powstaje z włókien drzewnych, jednak wytwarza się ją poprzez ułożenie warstw tego materiału jedna na drugiej. Jest trwała i bardziej odporna na rozrywanie niż wata bawełniana i wiskozowa. Jej chłonność zależy od liczby warstw w arkuszu.

 

Wata opatrunkowa

Wata opatrunkowa to zazwyczaj połączenie bawełny i ligniny. Może też zawierać mieszankę włókien wiskozowych. Wata bawełniana jest umieszczona między warstwami ligniny. Ten rodzaj produktu łączy zalety obu materiałów. Lignina jest mocna i nie pozostawia włókien w ranie, a bawełna wyróżnia się chłonnością, dzięki czemu opatrunek skuteczniej tamuje krwawienie lub wysięk.

 

Wata opatrunkowa i bawełniana – zastosowania

Sterylną watę chirurgiczną (z celulozy i bawełny) można przykładać bezpośrednio do ran w celu zatamowania krwawienia. Inne rodzaje waty należy oddzielić od uszkodzonej skóry warstwą ligniny lub innym sterylnym materiałem opatrunkowym.
Waty nie należy nakładać bezpośrednio na ranę, ponieważ wysychająca w niej krew może spowodować przyklejenie się włókien do rany. Usunięcie waty będzie wtedy bolesne i wiąże się z dużym ryzykiem zanieczyszczenia rany ciałami obcymi (włóknami), co może spowolnić gojenie i spowodować stan zapalny.
Wata nadaje się do czyszczenia ran środkami dezynfekującymi; dobrze wchłania płyny, co ułatwia nasączenie jej roztworem antyseptycznym. Podczas czyszczenia wchłania nadmiar roztworu, a także krew, osocze i inne wydzieliny z rany. Gęsta struktura waty ułatwia usuwanie małych ciał obcych, takich jak piasek, odłamki szkła itp. Zaplątują się one między włóknami i pozostają w waciku. Są to pożądane cechy, które sprawiają, że wata jest nadal szeroko stosowana w pierwszej pomocy i medycynie. Wysoka chłonność waty oznacza, że jest ona również używana podczas zabiegów chirurgicznych do miejscowego odprowadzania krwi.
Waciki bawełniane i wiskozowe mogą być również stosowane do celów kosmetycznych i higienicznych.