Lordoza to fizjologiczne, czyli prawidłowe wygięcie kręgosłupa ku przodowi. Występuje naturalnie w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. Dzięki temu kręgosłup skutecznie amortyzuje obciążenia podczas chodzenia, biegania czy podnoszenia ciężarów.
O lordozie patologicznej mówimy wtedy, gdy wygięcie jest nadmiernie pogłębione lub rzadziej – gdy dochodzi do znacznego spłycenia naturalnej krzywizny. Najczęściej problem dotyczy odcinka lędźwiowego, powodując charakterystyczne uwypuklenie brzucha i pośladków.

Anatomia i biomechanika lordozy

  1. Kręgosłup człowieka składa się z czterech fizjologicznych krzywizn:
  • lordozy szyjnej,
  • kifozy piersiowej,
  • lordozy lędźwiowej,
  • kifozy krzyżowej.

2. Taki układ przypomina literę „S” i zapewnia:

  • utrzymanie równowagi ciała,
  • amortyzację wstrząsów,
  • prawidłowy rozkład sił działających na kręgi,
  • ochronę rdzenia kręgowego.

Gdy lordoza staje się zbyt głęboka, zmienia się biomechanika całego narządu ruchu. Dochodzi do zwiększonego nacisku na stawy międzykręgowe, więzadła oraz mięśnie stabilizujące kręgosłup.

Rodzaje lordozy patologicznej

Hiperlordoza
Jest to nadmierne pogłębienie naturalnej krzywizny kręgosłupa.

Najczęściej występuje w odcinku lędźwiowym i objawia się:

  • wysunięciem brzucha do przodu,
  • zwiększonym przodopochyleniem miednicy,
  • uwypukleniem pośladków,
  • trudnością w utrzymaniu prawidłowej postawy.

Zniesienie lub spłycenie lordozy
Występuje głównie w odcinku szyjnym.

Może być związane z:

  • napięciem mięśni przykręgosłupowych,
  • zmianami zwyrodnieniowymi,
  • urazami,
  • przewlekłym bólem.

Przyczyny lordozy patologicznej

Wady postawy

Do najczęstszych przyczyn należą:

  • nieprawidłowe siedzenie,
  • brak aktywności fizycznej,
  • długotrwała praca przy komputerze,
  • osłabienie mięśni głębokich tułowia.

Otyłość
Nadmiar tkanki tłuszczowej, szczególnie w obrębie brzucha, przesuwa środek ciężkości ciała ku przodowi. Organizm kompensuje to poprzez pogłębianie lordozy lędźwiowej.

Ciąża
Rosnący brzuch powoduje zmianę środka ciężkości i przejściowe zwiększenie lordozy lędźwiowej.

Choroby układu mięśniowo-szkieletowego

Do schorzeń mogących powodować lordozę należą:

  • dystrofie mięśniowe,
  • porażenie mózgowe,
  • choroby nerwowo-mięśniowe,
  • dysplazje kostne.

Urazy

Uszkodzenia kręgów, stawów lub więzadeł mogą prowadzić do zaburzenia prawidłowej osi kręgosłupa.

Wrodzone wady kręgosłupa

Niektóre dzieci rodzą się z nieprawidłowo ukształtowanymi kręgami, co sprzyja rozwojowi deformacji.

Objawy lordozy patologicznej

Zakres objawów zależy od stopnia zaawansowania zmian.

Objawy zewnętrzne

  • nadmiernie wysunięty brzuch,
  • odstające pośladki,
  • pogłębione wcięcie w talii,
  • zmiana ustawienia miednicy,
  • nieprawidłowa sylwetka.

Objawy bólowe

Pacjenci często skarżą się na:

  • przewlekły ból dolnej części pleców,
  • uczucie sztywności,
  • napięcie mięśni przykręgosłupowych,
  • zmęczenie podczas stania.

Objawy neurologiczne

W cięższych przypadkach mogą pojawić się:

  • drętwienia kończyn,
  • mrowienie,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • zaburzenia czucia.

Objawy te zwykle świadczą o ucisku struktur nerwowych.

Diagnostyka

Lekarz ocenia:

  • czas trwania dolegliwości,
  • charakter bólu,
  • przebyte urazy,
  • choroby współistniejące.

Podczas badania ocenia się:

  • ustawienie miednicy,
  • ruchomość kręgosłupa,
  • napięcie mięśni,
  • symetrię ciała.

Badania obrazowe

Najczęściej wykonuje się:

  • zdjęcie RTG kręgosłupa,
  • tomografię komputerową (TK),
  • rezonans magnetyczny (MRI).

Badania pozwalają określić stopień deformacji oraz wykluczyć inne schorzenia.

Powikłania

Nieleczona lordoza patologiczna może prowadzić do:

  • przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa,
  • przeciążenia stawów międzykręgowych,
  • zmian zwyrodnieniowych,
  • dyskopatii,
  • ograniczenia sprawności ruchowej,
  • zaburzeń chodu.

W zaawansowanych przypadkach może dojść do trwałych zmian postawy.

Fizjoterapia
Stanowi podstawową metodę leczenia.

Program rehabilitacji obejmuje:

  • ćwiczenia wzmacniające mięśnie brzucha,
  • wzmacnianie mięśni głębokich tułowia,
  • rozciąganie przykurczonych mięśni biodrowo-lędźwiowych,
  • trening prawidłowej postawy,
  • ćwiczenia stabilizacyjne.

Terapia manualna

Może zmniejszać:

  • napięcie mięśniowe,
  • ból,
  • ograniczenie ruchomości.

Aktywność fizyczna

Szczególnie polecane są:

  • pływanie,
  • nordic walking,
  • pilates,
  • ćwiczenia stabilizacyjne,
  • joga wykonywana pod nadzorem specjalisty.

Leczenie farmakologiczne

W przypadku bólu stosuje się:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • leki przeciwbólowe,
  • preparaty rozluźniające mięśnie.

Leczenie operacyjne

Jest stosowane rzadko i wyłącznie w ciężkich przypadkach, gdy:

  • deformacja jest znaczna,
  • występują objawy neurologiczne,
  • leczenie zachowawcze nie przynosi efektów.


Aby zmniejszyć ryzyko rozwoju lordozy patologicznej, warto:

  • utrzymywać prawidłową masę ciała,
  • regularnie ćwiczyć,
  • wzmacniać mięśnie brzucha i grzbietu,
  • unikać długotrwałego siedzenia,
  • dbać o ergonomię miejsca pracy,
  • kontrolować postawę ciała podczas chodzenia i siedzenia.


Rokowanie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania zmian. U większości pacjentów odpowiednio prowadzona rehabilitacja pozwala zmniejszyć dolegliwości bólowe, poprawić postawę oraz zahamować postęp deformacji. Im wcześniej zostanie wdrożone leczenie, tym większa szansa na uzyskanie dobrych efektów terapeutycznych.
Lordoza patologiczna jest zaburzeniem naturalnej krzywizny kręgosłupa, najczęściej występującym w odcinku lędźwiowym. Może powodować ból, ograniczenie sprawności i pogorszenie jakości życia. Kluczowe znaczenie mają wczesna diagnostyka, regularna fizjoterapia oraz eliminacja czynników sprzyjających wadzie postawy. W większości przypadków leczenie zachowawcze przynosi dobre rezultaty i pozwala uniknąć poważnych powikłań.