Loaoza (filarioza oka) to tropikalna choroba pasożytnicza wywoływana przez nicienia Loa loa. Występuje głównie w wilgotnych rejonach Afryki Zachodniej i Środkowej. Choroba jest przenoszona przez ukąszenia muchówek z rodzaju Chrysops, nazywanych często muchami jeleniowatymi lub ślepakami.

Przyczyny i sposób zakażenia

Do zakażenia dochodzi podczas ukąszenia przez owada, który wcześniej pobrał pasożyty od zakażonego człowieka. Larwy przedostają się do organizmu i rozwijają w dorosłe pasożyty żyjące pod skórą. Dorosłe nicienie mogą osiągać długość nawet kilku centymetrów i przemieszczać się w tkance podskórnej.

Objawy choroby

Objawy loaozy bywają bardzo różne. U części osób zakażenie przebiega łagodnie lub bezobjawowo, jednak u innych pojawiają się:

  • obrzęki skóry, zwane obrzękami kalabarskimi,
  • świąd i zaczerwienienie skóry,
  • bóle stawów i mięśni,
  • gorączka,
  • uczucie przemieszczania się pasożyta pod skórą,
  • obecność pasożyta w okolicy oka.

Najbardziej charakterystycznym objawem jest przechodzenie dorosłego pasożyta pod spojówką oka. Może to powodować ból, łzawienie i silny dyskomfort psychiczny, choć zwykle nie prowadzi do trwałej utraty wzroku.

Diagnostyka

Rozpoznanie loaozy opiera się na:

  • badaniu krwi w kierunku obecności mikrofilariów,
  • obserwacji objawów klinicznych,
  • wykryciu pasożyta pod skórą lub w oku,
  • wywiadzie dotyczącym pobytu w krajach tropikalnych.

Mikrofilarie najłatwiej wykryć we krwi pobranej w ciągu dnia, ponieważ wtedy pojawiają się w największej liczbie.

Leczenie

W leczeniu stosuje się głównie lek przeciwpasożytniczy dietylokarbamazynę (DEC). W niektórych przypadkach wykorzystuje się również albendazol lub zabiegi chirurgicznego usunięcia pasożyta z oka albo spod skóry.

Leczenie wymaga ostrożności, ponieważ szybkie niszczenie dużej liczby pasożytów może wywołać silne reakcje zapalne i powikłania neurologiczne.

Zapobieganie

Profilaktyka polega przede wszystkim na ochronie przed ukąszeniami owadów:

  • stosowaniu repelentów,
  • noszeniu odzieży zakrywającej ciało,
  • używaniu moskitier,
  • unikaniu terenów bagiennych i leśnych w porach największej aktywności muchówek.

Znaczenie choroby

Loaoza jest jedną z tzw. zaniedbanych chorób tropikalnych. Najczęściej dotyka mieszkańców ubogich regionów Afryki, gdzie dostęp do diagnostyki i leczenia jest ograniczony. Wzrost liczby podróży międzynarodowych sprawia jednak, że pojedyncze przypadki są wykrywane także poza Afryką.

Mimo że choroba rzadko prowadzi do śmierci, może znacząco obniżać komfort życia i powodować przewlekłe dolegliwości.