Liszaj płaski (łac. lichen planus) to przewlekła choroba zapalna skóry i błon śluzowych, o podłożu immunologicznym. Może dotyczyć skóry, jamy ustnej, paznokci, a czasem także narządów płciowych.

To choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje własne komórki skóry lub błon śluzowych. Nie jest zakaźna i nie można się nią zarazić.

Objawy

Najczęstsze objawy różnią się w zależności od lokalizacji:

  • Skóra:
  • fioletowo-różowe, płaskie grudki
  • silny świąd
  • charakterystyczne białe linie (tzw. siateczka Wickhama)
  • Jama ustna
  • białe, koronkowe zmiany na błonie śluzowej
  • pieczenie, ból (szczególnie przy jedzeniu)
  • Paznokcie
  • łamliwość, bruzdy
  • w ciężkich przypadkach zanik płytki
  • Narządy płciowe:
  • bolesne nadżerki
  • świąd i dyskomfort

Przyczyny i czynniki ryzyka

  • zaburzenia immunologiczne
  • stres
  • niektóre leki (np. przeciwmalaryczne, beta-blokery)
  • infekcje (np. wirusowe, w tym możliwy związek z WZW typu C)

Diagnostyka

Rozpoznanie opiera się na:

  • badaniu dermatologicznym
  • dermatoskopii
  • czasem biopsji skóry

Leczenie

Nie ma jednego uniwersalnego leku – terapia zależy od objawów:

  • kortykosteroidy (miejscowe lub ogólne)
  • leki immunosupresyjne
  • retinoidy
  • leki przeciwhistaminowe (na świąd)
  • w zmianach w jamie ustnej: preparaty miejscowe i płukanki

Styl życia i domowe wsparcie

  • unikanie stresu
  • delikatna pielęgnacja skóry
  • unikanie drażniących pokarmów (przy zmianach w jamie ustnej)
  • rzucenie palenia i ograniczenie alkoholu
  • choroba często ustępuje samoistnie po 1–2 latach
  • może jednak nawracać
  • zmiany w jamie ustnej bywają bardziej przewlekłe

Zgłoś się do dermatologa jeśli:

  • zmiany utrzymują się długo
  • są bolesne lub szybko się nasilają
  • dotyczą jamy ustnej lub narządów płciowych