Klasterowy ból głowy to jedna z najrzadszych, ale zarazem najbardziej intensywnych form bólu głowy. Należy do grupy tzw. pierwotnych bólów głowy i charakteryzuje się napadowym, bardzo silnym bólem występującym zwykle po jednej stronie głowy. Ze względu na ogromne nasilenie dolegliwości bywa określany jako „ból samobójczy”.

 

 

Czym jest klasterowy ból głowy?

 

Klasterowy ból głowy to przewlekła choroba neurologiczna, w której dochodzi do cyklicznych napadów bardzo silnego bólu. Napady pojawiają się w tzw. klastrach (czyli seriach), które mogą trwać tygodnie lub miesiące, a następnie ustępować na dłuższy czas.

 

 

Objawy

 

Charakterystyczne objawy obejmują:
  • bardzo silny, przeszywający ból po jednej stronie głowy (najczęściej wokół oka),
  • napady trwające od 15 minut do 3 godzin,
  • występowanie bólu o stałych porach (np. w nocy),
  • łzawienie oka po stronie bólu,
  • zaczerwienienie oka,
  • zatkany lub cieknący nos,
  • opadanie powieki,
  • niepokój ruchowy (chory często nie może usiedzieć w miejscu).
Napady mogą występować nawet kilka razy dziennie w okresie klasteru.

 

 

Przyczyny

 

Dokładna przyczyna choroby nie jest do końca poznana, ale istotną rolę odgrywają:
  • zaburzenia w obrębie podwzgórza (część mózgu odpowiedzialna za rytm dobowy),
  • nieprawidłowa aktywacja nerwu trójdzielnego,
  • czynniki genetyczne (rzadziej),
  • czynniki wyzwalające, takie jak:
    • alkohol,
    • palenie tytoniu,
    • silne zapachy,
    • zmiany rytmu snu.

 

Diagnostyka

 

Rozpoznanie opiera się głównie na:
  • dokładnym wywiadzie medycznym,
  • charakterystycznym obrazie objawów,
  • wykluczeniu innych przyczyn bólu głowy (np. guza mózgu czy zapalenia zatok),
  • czasem badaniach obrazowych (np. rezonans magnetyczny).

 

Leczenie

 

Leczenie klasterowego bólu głowy dzieli się na doraźne (przerywanie napadu) oraz profilaktyczne.
Leczenie napadu
  • tlenoterapia (wdychanie czystego tlenu),
  • leki z grupy tryptanów (np. Sumatryptan),
  • lidokaina donosowa (rzadziej).
Leczenie zapobiegawcze
  • leki takie jak:
    • Werapamil,
    • kortykosteroidy,
    • lit,
  • zmiana stylu życia (unikanie czynników wyzwalających).
W trudnych przypadkach stosuje się metody inwazyjne, np. stymulację nerwów.

 

 

Zapobieganie

 

Nie zawsze można całkowicie zapobiec chorobie, ale można zmniejszyć ryzyko napadów poprzez:
  • unikanie alkoholu w okresie klasteru,
  • regularny tryb snu,
  • ograniczenie stresu,
  • rzucenie palenia.
Klasterowy ból głowy to niezwykle bolesne, ale możliwe do kontrolowania schorzenie neurologiczne. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie oraz odpowiednio dobrane leczenie. Osoby cierpiące na tę chorobę powinny pozostawać pod opieką lekarza specjalisty, aby skutecznie ograniczyć częstotliwość i nasilenie napadów.