Higiena rąk i dezynfekcja to najskuteczniejsze sposoby zapobiegania infekcjom; polegają one na myciu rąk wodą z mydłem (przez minimum 30 sekund) lub stosowaniu środków do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu. Bardzo ważne jest dokładne pocieranie wewnętrznych i zewnętrznych powierzchni dłoni, kciuków oraz przestrzeni między palcami. Należy myć ręce po skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem oraz po powrocie do domu.

 

Prawidłowa technika mycia rąk (min. 30 sekund):

  1. Zmocz ręce ciepłą wodą i nałóż mydło.
  2. Pocieraj dłonie o siebie.
  3. Pocieraj dłonią prawej ręki grzbiet lewej dłoni (i odwrotnie).
  4. Spleć palce i pocieraj je o siebie.
  5. Pocieraj grzbiety splecionych palców jednej ręki o drugą.
  6. Chwyć kciuk lewej dłoni prawą ręką i pocieraj go okrężnymi ruchami (i odwrotnie).
  7. Pocieraj opuszki palców prawej dłoni okrężnymi ruchami o dłoń lewej ręki.
  8. Opłucz ręce wodą i dokładnie osusz je jednorazowym ręcznikiem.

 

Kiedy należy myć ręce?

  • Po skorzystaniu z toalety.
  • Przed jedzeniem i po posiłku.
  • Po powrocie do domu, po dotknięciu poręczy w środkach transportu publicznego.
  • Po kaszlu, kichnięciu lub wydmuchaniu nosa.
  • Gdy dłonie są widocznie zabrudzone.

 

Dezynfekcja rąk (szybsza metoda, gdy dłonie nie są zabrudzone):

  1. Używaj środków do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu.
  2. Wcieraj produkt w całą powierzchnię dłoni, w tym w przestrzenie między palcami, aż do całkowitego wyschnięcia.
  3. Nie nakładaj produktu na mokre dłonie.

 

5 momentów higieny rąk (wytyczne ogólne i medyczne): 

  1. Przed kontaktem z pacjentem lub inną osobą.
  2. Przed zabiegiem aseptycznym (np. zmianą opatrunku).
  3. Po kontakcie z płynami ustrojowymi.
  4. Po kontakcie z pacjentem lub inną osobą.
  5. Po kontakcie z otoczeniem pacjenta (np. łóżkiem, stołem).

Znaczenie edukacji i szkoleń w zakresie higieny rąk

Edukacja i regularne szkolenia personelu medycznego mają zasadnicze znaczenie dla utrzymania wysokich standardów higieny rąk. Pracownicy służby zdrowia powinni regularnie uczestniczyć w szkoleniach dotyczących:

  • Technik mycia i dezynfekcji rąk: praktyczne zajęcia pokazujące, jak prawidłowo myć i dezynfekować ręce.
  • Typowych błędów i sposobów ich unikania: wskazówki dotyczące unikania najczęstszych błędów w zakresie higieny rąk.
  • Znaczenia higieny rąk: informacje o tym, jak higiena rąk zapobiega zakażeniom i ratuje życie.

 


Nowoczesne technologie wspomagające higienę rąk

Nowoczesna technologia oferuje wiele innowacyjnych rozwiązań wspomagających higienę rąk w placówkach opieki zdrowotnej. Oto kilka przykładów:

Lampy UV do szkoleń (UV-A): Służą do nauczania prawidłowych technik dezynfekcji rąk. Procedura polega na nałożeniu na dłonie specjalnego żelu fluorescencyjnego (np. ANIOSGEL 85 NPC), a następnie naświetleniu ich promieniowaniem UV. Nieoświetlone (ciemne) plamy wskazują obszary, które nie zostały dokładnie zdezynfekowane. Urządzenia te są często wyposażone w kamery HD umożliwiające podgląd wyników na żywo.

 

Główne cele szkoleń

  1. Prawidłowa technika: Nauka dokładnego mycia i dezynfekcji rąk zgodnie z wytycznymi.
  2. Zrozumienie „5 momentów”: Edukacja dotycząca momentów wymagających higieny rąk zgodnie z wytycznymi WHO (przed dotknięciem pacjenta, przed zabiegiem w warunkach aseptycznych, po kontakcie z płynami ustrojowymi, po dotknięciu pacjenta, po dotknięciu otoczenia pacjenta).
  3. Kształtowanie nawyków: Zwiększanie świadomości i przestrzegania zasad higieny w placówkach opieki zdrowotnej.


Te programy szkoleniowe, często bezpłatne lub dostępne za pośrednictwem platform edukacyjnych, mają na celu ograniczenie zakażeń szpitalnych oraz zwiększenie bezpieczeństwa zarówno pacjentów, jak i personelu.