Badania antropometryczne

Pomiary antropometryczne to nieinwazyjne, ilościowe metody oceny ludzkiego ciała, obejmujące pomiary masy ciała, wzrostu oraz obwodów ciała (np. talii i bioder). Wykorzystuje się je do oceny rozwoju fizycznego, stanu odżywienia oraz składu ciała. Mają one zasadnicze znaczenie w dietetyce, pediatrii i medycynie, umożliwiając rozpoznanie nadwagi, niedowagi lub zaburzeń rozwoju.

Do najważniejszych pomiarów antropometrycznych należą:

1. Masa ciała: mierzona z dokładnością do 0,1 kg.
2. Wzrost: mierzony za pomocą miarki do wzrostu.
3. Obwody ciała: talii i bioder (w celu obliczenia WHR — stosunku talii do bioder), a także klatki piersiowej, ramion, ud i łydek.
4. BMI (wskaźnik masy ciała): wskaźnik masy ciała obliczany według wzoru:  
   
   

Cele pomiarów:

• Ocena stanu odżywienia i zdrowia.
• Monitorowanie tempa wzrostu u dzieci i młodzieży.
• Ocena efektów terapii odchudzającej.
• Dostosowanie zaleceń żywieniowych. 

 
Rodzaje antropometrii:

• Statyczna: pomiary wykonywane w pozycji nieruchomej (stojącej lub siedzącej).
• Dynamiczna: pomiary zakresu ruchu i zasięgu podczas ruchu. 

 
Do pomiarów wykorzystuje się specjalistyczne narzędzia, takie jak waga medyczna, miarka do wzrostu, taśma antropometryczna lub suwmiarka do pomiaru fałd skórnych (do pomiaru grubości fałdu tłuszczowego).

Przegląd przyrządów antropometrycznych: 

• Antropometr: Składa się z czterech połączonych ze sobą rur (często o długości 2 metrów) z podziałką milimetrową i przesuwnym suwakiem. Służy głównie do pomiaru wzrostu (całkowitego, w pozycji siedzącej), długości poszczególnych części ciała oraz rozpiętości ramion.
• Suwmiarka łukowa (duża i mała): Narzędzie z zakrzywionymi ramionami służące do pomiaru średnic poprzecznych i strzałkowych, takich jak szerokość klatki piersiowej, miednicy lub głowy.
• Suwmiarka przesuwna (linijka): Precyzyjne narzędzie do pomiaru mniejszych odległości, takich jak grubość stawów, szerokość twarzy lub szerokość nosa.
• Taśma antropometryczna: Elastyczna lub sztywna taśma (metalowa lub z włókna) służąca do pomiaru obwodów ciała (głowy, klatki piersiowej, kończyn) oraz łuków.
• Suwmiarka do pomiaru fałd skórnych: Urządzenie do pomiaru grubości fałd skórno-tłuszczowych, które pozwala oszacować zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie.
• Stadiometr: Pionowe urządzenie pomiarowe montowane na ścianie lub antropometrze, służące do szybkiego i dokładnego pomiaru wzrostu.
• Waga: Waga medyczna do pomiaru w pozycji stojącej (dla dorosłych) lub leżącej (dla niemowląt), służąca do określania masy ciała z dokładnością do 50–100 g.